Jutro Niedziela – II zwykła A

Bóg nie wybrał strategii zwycięzcy. W Jego styl jest wpisana postawa baranka.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - II zwykła A
Bóg nie wybrał strategii zwycięzcy. W Jego styl jest wpisana postawa baranka.

PUNKT WYJŚCIA


DRUGA NIEDZIELA ZWYKŁA • KOLOR SZAT: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, aby Bóg obdarzył nasze czasy swoim pokojem • CZYTANIA: Księga Izajasza 49, 3. 5–6 • Psalm 40 • Pierwszy List do Koryntian 1, 1 –3 • Ewangelia wg św. Jana 1, 29 –34.

 

 • CHMURA SŁOWA • 

STO SŁÓW


Jak Bóg przekonuje do swojej miłości?

Poprzez powołanie człowieka, świadka Jego wierności (patrz: PIERWSZE CZYTANIE, PSALM, DRUGIE CZYTANIE). U każdego powołanego obecne jest przede wszystkim posłanie do konkretnego zadania, ale w głębi jest coś jeszcze: świadomość ukształtowania, przeświadczenie o byciu kochanym. Tylko ktoś, kto sam ma świadomość miłości Boga, może ją głosić innym, „poganom”, tym, którzy Go nie znają. A to jest pragnienie Boga. Miłość zaraża.

Bóg przekonuje też swoim Słowem. Tyle że to często za mało. Przekonuje konkretnymi dowodami swojej miłości. Zapowiedź niezwykła, ale jak ma się to udać? Zrozumieliśmy to, gdy Bóg przemówił Słowem, które… stało się Ciałem. Gdy okazało się, że Słowo wypowiadane przez Boga to Jego Syn, Jezus.

Kiedy Jan Chrzciciel rozpoznał w Jezusie Baranka (EWANGELIA), zrozumieliśmy jeszcze coś z boskiego planu przekonywania o swojej miłości: Bóg postanowił przemówić językiem porażki, poddania i cierpienia, nie triumfu i sukcesu. Zmartwychwstanie pokaże, że to pozorna porażka.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 49, 3. 5–6)

Czytanie z Księgi proroka Izajasza

Pan rzekł do mnie: «Ty jesteś sługą moim, Izraelu, w tobie się rozsławię».

Wsławiłem się w oczach Pana, Bóg mój stał się moją siłą. A teraz przemówił Pan, który mnie ukształtował od urodzenia na swego Sługę, bym nawrócił do Niego Jakuba i zgromadził Mu Izraela.

A mówił: «To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi».

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Druga pieśń Sługi Jahwe Iz 49, 3. 5–6

Tajemniczy Sługa przedstawiany przez proroka będzie miał wielką misję: być „światłością”, szerzyć zbawienie nie tylko w Izraelu, ale aż po krańce ziemi.

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586 –538 r. przed Chr.) • KATEGORIA: pieśń


PIEŚNI TAJEMNICZEGO SŁUGI • W zeszłym tygodniu usłyszeliśmy pierwszą, przed nami druga spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Przypomnijmy, czym one są. Przedstawiają tajemniczą postać sprawiedliwego, który ponosi niezasłużoną karę i przez to gładzi grzechy innych. Całość to rodzaj dramatu z punktem kulminacyjnym w momencie śmierci i uwielbienia Sługi • Wszystkie pieśni znajdują się w drugiej części Księgi Izajasza – powstałej podczas niewoli babilońskiej, której autorem jest Deutero-Izajasz.

ZAPOWIEDŹ CHRYSTUSA • Kim jest tajemnicza postać Sługi? Pieśń, choć napisana kilkaset lat wcześniej, bardzo wyraźnie rysuje postać Jezusa. Utwór szczegółowo opisuje Jego misję i naturę. Niezwykle wymowne są trzecia i czwarta pieśń Sługi Jahwe zawierające niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa • I Pieśń (Iz 42, 1 –4) opowiada o powołaniu i misji Sługi • W II Pieśni (49, 1 –6) Sługa przedstawia trudności,
na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narody • W III Pieśni (50, 4 –9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w Panu • IV Pieśń (52, 13–53, 12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

ROZMOWA Z WYBRANYM • Usłyszymy fragment drugiej pieśni, rozmowy Boga z tajemniczą postacią, ze Sługą Jahwe. Zwróćmy uwagę, że dla Boga Jego wybraniec ma być nie tylko sługą, ale i światłością – nie tylko dla Izraela, ale również dla pogan.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą…

Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi.

 

BIBLIJNY INSIDER


Nie była to tylko prywatna rozmowa Sługi z Bogiem. Podobny dialog Bóg chce nawiązać z każdym z nas.

Ty jesteś moim sługą (Iz 49, 3) • Słowo „sługa” w niejednym z nas budzić może niepokój. Tytuł ten nie poniża nikogo i brzmi całkiem zwyczajnie w czasach proroka, któremu nie był obcy widok królewskiego dworu. Poza tym „sługa Boga” to w Biblii tytuł honorowy. Tak byli nazywani wielcy historii zbawienia: Abraham, Mojżesz, Jozue i Dawid. Bóg zaprasza także nas do odegrania wielkiej roli w jego historii.

Teraz przemówił Pan, który mnie ukształtował od urodzenia (Iz 49, 5) • Bóg stawia przed oczyma Sługi pierwsze obrazy historii świata, na których jest przedstawiany jako Ten, który własnymi rękoma stwarzał człowieka z prochu ziemi (Rdz 2, 7) • Czasownik jacar („kształtować”), którego używa Izajasz, oznacza także pracę garncarza, który swymi dłońmi nadaje naczyniom piękne kształty (Ps 2, 9; Iz 29, 16; 43, 7; Jer 8, 16) • Bóg uświadamia Słudze i nam, że Jego oczy śledziły z czułością każdy nasz ruch w łonie matki. W jego oczach jesteśmy piękni • Powołanie już od łona matki oznacza coś jeszcze. Podkreśla je w swoim opisie Jeremiasz (1, 5) i św. Paweł (Ga 1, 15 –17). Nasze życie jest własnością i darem Boga, bardziej niż ziemskich rodziców, i jako takie ma służyć głoszeniu jego Słowa.

Ustanowię cię światłością (Iz 49, 6) • Bóg posuwa się nawet dalej – pragnie, aby Jego Sługa był „światłem” (’or), „zbawieniem” (jeszua) dla innych. W Starym Testamencie światłość i zbawienie to atrybuty Jahwe Stwórcy i zbawcy. Sługa niesie światu Bożą obecność • Kto z nas nie pragnie być światłem dla drugiego, towarzyszyć w drodze ukochanej osobie, ochraniać jej kroki, rozpraszać lęk przed jutrem? Możemy to czynić, niosąc innym Boga.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 40, 2. 4. 7–9. 10)

Refren: Przychodzę, Boże, pełnić Twoją wolę.

Z nadzieją czekałem na Pana, *

a On pochylił się nade mną.

Włożył mi w usta pieśń nową, *

śpiew dla naszego Boga.

 

Nie chciałeś ofiary krwawej ani z płodów ziemi, *

lecz otwarłeś mi uszy;

nie żądałeś całopalenia i ofiary za grzechy. *

Wtedy powiedziałem: «Oto przychodzę.

 

W zwoju księgi jest o mnie napisane: †

Radością jest dla mnie pełnić Twoją wolę, mój Boże, *

a Twoje Prawo mieszka w moim sercu».

Głosiłem Twą sprawiedliwość.

[01][02]

 

PSALM

W zwoju księgi napisane Ps 40, 2. 4. 7–9. 10

Pieśń człowieka świadomego swego wybrania przez Boga, i to od wieków. Fragmenty psalmu cytuje List do Hebrajczyków – w zaskakującym znaczeniu.

PSALM 40 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe (po 538 r. przed Chr.)


 

PRZY SKŁADANIU OFIARY • Psalm 40 należy do gatunku indywidualnej modlitwy dziękczynienia (todah). Modlitwy te wyrażają radosną wdzięczność człowieka, który został wysłuchany przez Pana. Są osadzone w liturgii świątynnej. Śpiewano je podczas ceremonii wypełnienia złożonego ślubu lub przy składaniu ofiary dziękczynnej.

KOPIUJ-WKLEJ • Druga część psalmu (wersy 14 –18) zmienia swój charakter: staje się wołaniem w niebezpieczeństwie. Ta część stała się zresztą osobnym Psalmem 70: stąd niemal identyczne brzmienie obu fragmentów.

OTO PRZYCHODZĘ • Usłyszymy fragmenty pierwszej części Psalmu 40. Do dzisiejszej liturgii słowa został wybrany z powodu fragmentu w drugiej i częściowo trzeciej zwrotce: przedstawia on odpowiedź człowieka świadomego, że został powołany przez Boga. List do Hebrajczyków widzi w tych słowach zapowiedź Chrystusa (patrz: TRANSLATOR, LINKI).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


On pochylił się nade mną. Włożył mi w usta pieśń nową

Oto przychodzę. W zwoju księgi jest o mnie napisane

 

TRANSLATOR


Nie chciałeś ofiary krwawej ani z płodów ziemi, lecz otwarłeś mi uszy (Ps 40, 7) Dosłownie: przekłułeś • Septuaginta, greckie tłumaczenie Starego Testamentu powstałe w latach 250 –150 przed Chrystusem, oddaje inny sens: utworzyłeś mi ciało. To z kolei sugeruje znaczenie mesjańskie i w takim też charakterze psalm został zacytowany w Liście do Hebrajczyków (patrz: LINKI).

 

LINKI


Nie chciałeś ofiary krwawej ani z płodów ziemi, lecz otwarłeś mi uszy; nie żądałeś całopalenia i ofiary za grzechy. Wtedy powiedziałem: «Oto przychodzę W zwoju księgi jest o mnie napisane: Radością jest dla mnie pełnić Twoją wolę, mój Boże, a Twoje Prawo mieszka w moim sercu» (Ps 40, 7 –9).

Hbr 10, 5 –7: Przychodząc na świat, [Jezus] mówi: „Ofiary ani daru nie chciałeś, ale Mi utworzyłeś ciało. Całopalenia i ofiary za grzech nie podobały się Tobie. Wtedy rzekłem: Oto idę – w zwoju księgi napisano o Mnie – aby spełnić wolę Twoją, Boże”.

 

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła do Koryntian

(1 Kor 1, 1–3)

Czytanie z Pierwszego Listu Świętego Pawła Apostoła do Koryntian

Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa, i Sostenes, brat, do Kościoła Bożego w Koryncie, do tych, którzy zostali uświęceni w Jezusie Chrystusie i powołani do świętości wespół ze wszystkimi, co na każdym miejscu wzywają imienia Pana naszego, Jezusa Chrystusa, ich i naszego Pana.

Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa!

Oto słowo Boże.

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Powołany i posłany 1 Kor 1,1-3
Paweł ma pełną świadomość, że sam nie jest autorem ani właścicielem Ewangelii, którą głosi. Jest jej sługą i instrumentem.

KSIĘGA: Pierwszy List do Koryntian • NADAWCA: św. Paweł i Sostenes • ADRESACI: wspólnota chrześcijańska w Koryncie • CZAS POWSTANIA: ok. 54 r. • MIEJSCE POWSTANIA: Efez


WSPÓLNOTA W KORYNCIE • Rozpoczynamy systematyczną lekturę jednego z dwóch listów, jakie św. Paweł napisał do mieszkańców Koryntu • Podczas pobytu w Koryncie Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Młoda wspólnota funkcjonująca w dużym mieście pogańskim entuzjastycznie przyjęła Ewangelię. Miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie.

PROBLEMY KORYNTIAN • Paweł odniósł się w swoim pierwszym liście do wielu wskazanych przez Koryntian i zauważonych przez siebie problemów. Wśród nich możemy wyszczególnić: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujących ze sobą liderów, spory przed pogańskimi trybunałami (1 Kor 1 –4; 6) • rozwiązłość seksualną i libertynizm (1 Kor 5) brak zrozumienia sensu małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8 –11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12 –14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu (1 Kor 15).

POCZĄTEK LISTU • Przed nami krótkie, zaledwie dwuzdaniowe rozpoczęcie Pierwszego Listu do Koryntian. W czasach Nowego Testamentu listy rozpoczynało się od przedstawienia autora oraz wymienienia adresatów. Usłyszymy to pozdrowienie • Zwróćmy uwagę na bardzo prosty i konkretny sposób, w jaki przedstawia się Paweł.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa

Łaska wam i pokój od Boga

 

BIBLIJNY INSIDER


We wstępie do swojego listu do Koryntian Paweł opisuje wspólnotę „uświęconą” przez Chrystusa, a równocześnie wciąż dążącą, „powołaną” do świętości.

• Oddzieleni od świata • Świętość i uświęcenie to koncepcje, które Paweł, Żyd, zapożycza ze Starego Testamentu. Rdzeń qd-, którym opisuje się Świętego Boga i to, co czyni On wobec człowieka, znaczy dosłownie „odcięcie”, „oddzielenie”. Bóg jest Święty, czyli radykalnie różny od otaczającego go świata • Uświęcając człowieka, Bóg odrywa go od pogańskiego świata. Po drugie, przenosi go w sferę swojej obecności, czyni swoją szczególną własnością.

• Ewangelia i chrzest • Koryntianie uświęceni w Chrystusie zostali przez Boga wyrwani z panowania tego świata i przeniesieni do królestwa Jego Syna. Chrystus to droga ich uświęcenia i przestrzeń, w której teraz mają prowadzić swoje życie. Należą do Pana, nie do pogańskiego pogańskiego świata • Ich uświęcenie dokonało się przez posłuszeństwo Słowu Ewangelii i przez chrzest. Rdzeń hagiadz- w epistolarium Pawłowym opisuje działanie Boga, który przy udziale człowieka prowadzi pogan do wiary przez głoszenie Ewangelii (Rz 15, 16; 1 Kor 6, 11) oraz przez chrzest (Ef 5, 25).

• Walka • Równocześnie wspólnota w Koryncie musi zdawać sobie sprawę z faktu, że ich droga do świętości dopiero się zaczęła. Tylko o tej wspólnocie Paweł mówi jako „powołanych do świętości”, nie „świętych” • Jednym z problemów, które wyraźnie widać w Koryncie, jest przeświadczenie o wyjątkowości mieszkających tam chrześcijan, którzy przeżywają rozkwit charyzmatów, wierząc być może, że już teraz żyją życiem zmartwychwstałym. Paweł przypomina im, że świętość to nie jednorazowo udzielony dar, który przychodzi wraz z przyjęciem Ewangelii i chrztem. To droga walki o przynależność do Boga poprzez czyny i codzienne życie.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

(J 1, 29–34)

Słowa Ewangelii według Świętego Jana

Jan zobaczył podchodzącego ku niemu Jezusa i rzekł: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata. To jest Ten, o którym powiedziałem: «Po mnie przyjdzie Mąż, który mnie przewyższył godnością, gdyż był wcześniej ode mnie». Ja Go przedtem nie znałem, ale przyszedłem chrzcić wodą w tym celu, aby On się objawił Izraelowi.”

Jan dał takie świadectwo: „Ujrzałem Ducha, który zstępował z nieba jak gołębica i spoczął na Nim. Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: «Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego na Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym».

Ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym”.

Oto słowo Pańskie.

[01][02]

EWANGELIA

Oto Baranek Boży J 1, 29–34

Chrzest Jezusa w Jordanie oczami św. Jana Chrzciciela: Jan opowiada, w jaki sposób rozpoznał w Jezusie Mesjasza.

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: 80 –90 r. KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 30 –33 r. • MIEJSCE AKCJI: nad Jordanem • BOHATEROWIE: Jan Chrzciciel, Jezus, uczniowie.


EWANGELIA MISTYCZNA • Ewangelia według św. Jana to jedno z najmłodszych pism Nowego Testamentu i najpóźniejsza z Ewangelii. Została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 80 –90 r. • Księga różni się od pozostałych Ewangelii. Jana interesuje misterium osoby Pana. To Ewangelia mistyczna, spisana przez umiłowanego ucznia, który spoczywał na piersi Jezusa.

JAN O JANIE • Ewangelię rozpoczyna słynny Prolog Na początku było Słowo, hymn na temat Wcielonego Słowa. Po nim następuje właściwa narracja. Rozpoczyna ją Świadectwo Jana Chrzciciela • Pierwszą jego część, poprzedzającą Ewangelię, którą usłyszymy, stanowi dialog Jana z wysłannikami kapłanów. Pytali go, kim jest, dlaczego chrzci. Jan odpowiadał: Ja nie jestem Mesjaszem. Pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie, który po mnie idzie, a któremu ja nie jestem godzien odwiązać rzemyka u Jego sandałów • Nazajutrz dochodzi do wydarzenia, o którym usłyszymy w Ewangelii.

SPOTKANIE • Spotkanie Jana Chrzciciela i Jezusa jest bardzo podobne do opisanego przez pozostałych ewangelistów chrztu w Jordanie, zostanie jednak opowiedziane z perspektywy Jana Chrzciciela. Zauważmy, że o samym ochrzczeniu nie usłyszymy, choć padną słowa o Duchu spoczywającym na Jezusie i głosie Boga z nieba • Kluczem fragmentu Ewangelii jest „świadectwo”: Jan Chrzciciel wyjaśnia, w jaki sposób rozpoznał Mesjasza, Jezusa • Zwróćmy szczególną uwagę, jak określa Jezusa Jan Chrzciciel: Baranek Boży. Te słowa powtarzamy podczas każdej mszy świętej.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: „Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym”

Ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym

Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata

 

TRANSLATOR


To jest Ten, o którym powiedziałem: Po mnie przyjdzie Mąż, który mnie przewyższył godnością, gdyż był wcześniej ode mnie (J 1, 30) Dosłownie: istniał przede mną, wyprzedził mnie.

 

BIBLIJNY INSIDER


Scena nad Jordanem to kontynuacja chrztu Jezusa, którego wspomnienie przeżywaliśmy w zeszłą niedzielę.

• Jan pozostaje nad Jordanem • Jan Chrzciciel wciąż pozostaje nad brzegiem Jordanu, tam, gdzie udzielił chrztu Jezusowi. Nie odejdzie już z tego miejsca. Jest jak znak wbity nad brzegiem rzeki, który miał do wykonania tylko jedną misję: wskazać przychodzącego Mesjasza. Chrzciciel nie stanie się Jego uczniem, ale skieruje ku Niemu rzesze swoich uczniów.

• Baranek Boży • Nawiązując do symboliki paschalnej, Jan Chrzciciel nazywa Jezusa „Barankiem Bożym”, który bierze na siebie grzech świata
(patrz: LINKI). W tym kluczu też będzie opisana u św. Jana Męka Chrystusa. On jest prawdziwą Paschą, on wyzwoli dzieci Boże z niewoli straszniejszej niż Egipt – z niewoli grzechu i śmierci. Jego krew zostanie przelana na krzyżu o godzinie, o której w świątyni zabija się baranki paschalne.

• Zadziwiające świadectwo • Jan Chrzciciel wyznaje, że Jego świadectwo o Jezusie pochodzi od Ojca. Nie przemawia przez niego krew i relacje rodzinne. Nie znał wcześniej tożsamości Mesjasza. Chociaż pochodzą z jednej rodziny, nie przypuszczał, że Jego kuzyn to zapowiadany Zbawca • Jan nad Jordanem szeroko otwiera oczy wiary. Krok po kroku, być może ku zdumieniu jego samego, prowadzi go Słowo Boga. Widzi gołębicę, w Starym Testamencie symbol miłości (zob. Pieśń nad pieśniami), która zstępuje na Jezusa, i dostrzega w niej postać Ducha Bożego. Jan posłuszny Słowu Boga widzi więcej niż inni. Ze zdumieniem odkrywa, że Jezus to Mesjasz, i daje o Nim świadectwo.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


• Słowa Jana i setnika • Słowa, które wypowiadamy podczas każdej mszy świętej tuż przed Komunią Świętą są częściowo cytatem fragmentu świadectwa Jana Chrzciciela z dzisiejszej Ewangelii: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata. Pozostała część – błogosławieni, którzy zostali wezwani na Jego ucztę – pochodzi z Apokalipsy św. Jana (19, 9), zaś odpowiedź, którą recytują wierni, to parafraza wyznania setnika, który zwrócił się do Jezusa z prośbą o uzdrowienie swego sługi: Panie, nie trudź się, bo nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój. I dlatego ja sam nie uważałem się za godnego przyjść do Ciebie. Lecz powiedz słowo, a mój sługa będzie uzdrowiony (Łk 7, 4).

 

LINKI


Jan zobaczył Jezusa, nadchodzącego ku niemu, i rzekł: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata (J 1, 29)

Rdz 22, 13: Abraham, obejrzawszy się poza siebie, spostrzegł barana uwikłanego rogami w zaroślach. Poszedł więc, wziął barana i złożył w ofierze całopalnej zamiast swego syna.

Wj 12, 1 –12: Miesiąc ten będzie dla was początkiem miesięcy. […] Dziesiątego dnia tego miesiąca niech każdy postara się o baranka dla rodziny, o baranka dla domu. […] Będziecie go strzec aż do czternastego dnia tego miesiąca, a wtedy zabije go całe zgromadzenie Izraela o zmierzchu. I wezmą krew baranka, i pokropią nią odrzwia i progi domu, w którym będą go spożywać. I tej samej nocy spożyją mięso pieczone w ogniu […]. Spożywać będziecie pośpiesznie, gdyż jest to Pascha na cześć Pana. Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym.

Iz 53, 7 –12 (Czwarta pieśń Sługi Jahwe): Dręczono go, lecz sam pozwolił się gnębić, nawet nie otworzył ust swoich. Jak baranek na rzeź prowadzony […]. Dlatego w nagrodę przydzielę mu tłumy i posiądzie możnych jako zdobycz za to, że siebie na śmierć ofiarował.

 

1/7
"Chrzest Chrystusa" Tintoretto, II poł. XVI w., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
2/7
"Chrzest Chrystusa" Antoine Coypel, ok. 1690 r., Los Angeles County Museum of Art, USA
3/7
"Chrzest Chrystusa" Tintoretto, m. 1579 a 1581 r., Scuola Grande di San Rocco, Wenecja, Włochy
4/7
"Jan Chrzciciel na pustyni" Caravaggio, pocz. XVIII w., Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, USA
5/7
"Jan Chrzciciel" Andrea Mantegna, II poł. XVI w., przedstawienie z Poliptyku w Bazylice San Zeno Maggiore w Weronie, Włochy
6/7
Przedstawienie Jana Chrzciciela na ikonie
7/7
"Przepowiadanie Jana Chrzciciela" Adam Elsheimer, pocz. XVI w., Stara Pinakoteka, Monachium, Niemcy
poprzednie
następne

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – Święto Chrztu Pańskiego A

Mojżesz dotarł do rzeki Jordan, granicy Ziemi Obiecanej. Jezus prowadzi dalej.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - Święto Chrztu Pańskiego A
Mojżesz dotarł do rzeki Jordan, granicy Ziemi Obiecanej. Jezus prowadzi dalej.

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA CHRZTU PAŃSKIEGO • Niedziela Chrztu Pańskiego kończy okres Bożego Narodzenia. Od poniedziałku rozpocznie się trwający kilka tygodni okres zwykły • KOLOR SZAT: biały • KOLEKTA: Modlimy się, aby przybrane dzieci Boga, odrodzone z wody i Ducha Świętego, zawsze żyły w Jego miłości • CZYTANIA: Księga Izajasza 42, 1 –4. 6 –7 • Psalm 29, 1 –4. 9 –10 • Dzieje Apostolskie 10, 34 –38 • Ewangelia wg św. Mateusza 3, 13 –17

 

• CHMURA SŁÓW •

 

STO SŁÓW


Chrzest Jezusa. Obrzęd niezrozumiały, nawet w oczach Chrzciciela, bo kto jak kto, ale Jezus chrztu, czyli obmycia z grzechu na nowe życie, nie potrzebował. A jednak przyjął chrzest. Dlaczego?

W oczach ówczesnej opinii społecznej wszystko się wtedy zaczęło. Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan – powie kilka lat później św. Piotr (patrz: DRUGIE CZYTANIE). Chrzest rozpoczął sekwencję niezwykłych, dramatycznych, zbawiennych zdarzeń.

W momencie chrztu zabrzmiały z góry niezwykłe słowa: Ten jest mój Syn umiłowany (patrz: EWANGELIA). To małe objawienie Trójcy, bo oprócz słów Ojca zstąpił Duch Boga jako gołębica. A wszystko to niezwykle podobne do prorockich zapowiedzi zawartych w pierwszej Pieśni Sługi Jahwe (patrz: PIERWSZE CZYTANIE).

Przyszłość pokaże wagę tego wydarzenia. Jezus przyjął chrzest nie tylko w imię solidarności, ale przede wszystkim by grzech ludzi wziąć na siebie. Znaczenie chrztu pokazuje też historia. Jordan to brama do Ziemi Obiecanej. Stary Testament utknął na granicy Bożych Obietnic. Jezus, wkraczając do rzeki, chce poprowadzić nas do Ziemi Obiecanej.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 42, 1–4. 6–7)

Czytanie z Księgi proroka Izajasza

To mówi Pan:

«Oto mój Sługa, którego podtrzymuję, Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo. Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zgasi ledwo tlejącego się knotka. On rzeczywiście przyniesie Prawo. Nie zniechęci się ani nie załamie, aż utrwali Prawo na ziemi, a Jego pouczenia wyczekują wyspy.

Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów, abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności».

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Pierwsza pieśń Sługi Jahwe Iz 42, 1–4. 6–7

Proroctwo Izajasza wypełni się w Jezusie Chrystusie. To na Nim spocznie Duch Pana, On będzie Sługą, którego Bóg podtrzymuje.

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586 –538 r. przed Chr.) • KATEGORIA: mowa prorocka


PIEŚNI TAJEMNICZEGO SŁUGI • Kontynuujemy częstą od początku roku liturgicznego lekturę Księgi Izajasza. Dziś w liturgii usłyszymy fragment drugiej księgi autorstwa Deutero-Izajasza (przypomnijmy, ta część powstała podczas wygnania babilońskiego). Przed nami jedna spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Czym one są? Przedstawiają tajemniczą postać sprawiedliwego, który ponosi niezasłużoną karę i przez to gładzi grzechy innych. Całość to rodzaj dramatu z punktem kulminacyjnym w momencie śmierci i uwielbienia Sługi.

ZAPOWIEDŹ CHRYSTUSA • Kim jest tajemnicza postać Sługi? Pieśń, choć napisana kilkaset lat przed Jego narodzeniem, bardzo wyraźnie rysuje postać Jezusa. Utwór szczegółowo opisuje Jego misję i naturę. Niezwykle wymowne są trzecia i czwarta pieśń Sługi Jahwe, które zawierają niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa. I Pieśń (Iz 42, 1 –4) opowiada o powołaniu i misji Sługi. W II Pieśni (49, 1 –6) Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narody. W III Pieśni (50, 4 –9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w Panu. IV Pieśń (52, 13–53, 12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

ZAPOWIEDŹ CHRZTU • Dlaczego w liturgii Chrztu Pańskiego usłyszymy I Pieśń Sługi Jahwe? W Księdze Izajasza Bóg mówi o swoim Słudze, wyrażając bliskość, i podobnie mówi Ojciec o swoim Synu Jezusie podczas chrztu. Zwróćmy również uwagę na słowa o Duchu spoczywającym na Słudze, które przywodzą na myśl obraz chrztu Jezusa w Jordanie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Duch mój na Nim spoczął
Ja, Pan, powołałem Cię słusznie

 

BIBLIJNY INSIDER


Mój sługa (hebr. abdi) • Tytuł ten powraca w pieśniach sześć razy. Oznacza zależność i poddanie Bogu. W Biblii to tytuł honorowy, nadawany patriarchom (Rdz 26, 24), Mojżeszowi (Pwt 9, 27), Jozuemu (Lb 12, 7), Dawidowi (2 Sm 7, 5) czy prorokom (Jr 7, 25; Am 3, 7). Zaimek „mój” podkreśla ładunek uczuciowy łączący Jahwe ze sługą. Pan uformował go ze szczególną miłością, powołał od łona matki, wezwał do specjalnej misji, podtrzymuje go i znajduje w nim upodobanie.

Wybrany (hebr. bachir) • To określenie przynależące do teologii dynastii Dawidowej (1 Sm 16, 10; Ps 78, 70; 89, 4. 20). Podkreśla królewski charakter Sługi. Niektórzy widzą w nim desygnację królewską.

Położyłem nad nim mojego Ducha, On przyniesie narodom Prawo • Szczególne dary ducha dotyczą misji wprowadzenia prawa (hebr. miszpat) wśród narodów pogańskich. Według Mi 6, 8 to istota religii. Sługa jest ukazany na wzór nowego Mojżesza.

Nie będzie wołał ani podnosił głosu • Pokora Sługi jest ukazana w kontraście z postawą Cyrusa (iż 41, 2 –25). To także przeciwieństwo krzykliwych fałszywych przywódców religijnych i proroków.

Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku • Pieśń podkreśla łagodność Sługi w trosce o najsłabszych. Hieronim interpretował trzcinę (hebr. qaneh) jako symbol Izraela, zaś knotek (pisztah) jako symbol pogan. Tora, którą głosi, ma dotrzeć do najdalszych krańców ziemi symbolizowanych przez wyspy (ijim).

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Sługa to tajemnicza postać, która prezentuje rys nieznany dotychczas literaturze biblijnej. Jego cierpienie przynosi zbawienie i jest ofiarą przebłagalną za grzechy Izraela i całej ludzkości. Nic dziwnego zatem, że Jezus odnosi do siebie obraz cierpiącego Sługi z Deutero- Izajasza. Jego śmierć między złoczyńcami przypomina śmierć Sługi (Łk 22, 37 – Iz 53, 12). Obaj cierpią te same obelgi i oplucie (Łk 24, 26 –27 – Iz 50, 6). Cechuje ich ta sama łagodność i pokora (Mt 12, 18 – Iz 42, 2 –4). Obaj są światłością pogan (Łk 2, 32 – Iz 49, 6). Nadzwyczajny rys uniwersalnego Zbawcy, który swym cierpieniem gładzi grzech świata, pozwala dopatrywać się w Jezusie wypełnienia proroctwa o Słudze.

Sam tytuł „sługa” łączy tę postać z tradycjami patriarchów (Rdz 26, 24), Mojżeszem (Wj 14, 31), Jozuem (24, 29), Dawidem (2 Sm 3, 18), kapłanami, prorokami, Mesjaszem (Ez 34, 23), Zorobabelem (Ag 2, 23) oraz z narodem izraelskim (Iz 41, 8; 42, 19; 43, 10). Postać Sługi skupia wielkie tradycje duchowe Izraela: od Abrahama przez Mojżesza, Jeremiasza aż po Hioba. Identyfikowano go z Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deutero-Izajaszem, Zorobabelem i Jojakinem. Tradycja żydowska widziała w nim zapowiedź Mesjasza.

 

LINKI


Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na nim spoczął (Iz 42, 1)

Mt 3, 16 –1 (Ewangelia): A oto otworzyły się nad Nim niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębica i przychodzącego nad Niego. A oto głos z nieba mówił: „Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie”.

Łk 4, 17 –21: Podano mu księgę proroka Izajasza. Rozwinąwszy księgę, znalazł miejsce, gdzie było napisane: «Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie, abym uciśnionych odsyłał wolnymi, abym obwoływał rok łaski Pana». […] «Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli».

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 29, 1–4. 9–10)

Refren: Pan ześle pokój swojemu ludowi.

Oddajcie Panu, synowie Boży, *

oddajcie Panu chwałę i sławcie Jego potęgę.

Oddajcie Panu chwałę Jego imienia, *

na świętym dziedzińcu uwielbiajcie Pana.

 

Ponad wodami głos Pański, *

Pan ponad wód bezmiarem!

Głos Pana potężny, *

głos Pana pełen dostojeństwa.

 

Zagrzmiał Bóg majestatu: *

a w Jego świątyni wszyscy mówią: «Chwała!»

Pan zasiadł nad potopem, *

Pan jako Król zasiada na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Ponad wodami głos Pański Ps 29, 1–4. 9–10

Psalm mówi o potędze Pana, która objawia się przez żywioł wody. Ten sam głos Pana zabrzmiał ponad wodami Jordanu.

PSALM 29 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: od czasów przedkrólewskich (XII/XI w. przed Chr.) po okres powygnaniowy (po 538 r. przed Chr.)


PSALM BURZY • Siły natury mogą stanowić osnowę uwielbienia Pana. Tak jest w przypadku Psalmu 29. Rozpoczynające kolejne wersety słowa „głos Pana” to nic innego jak literackie oddanie burzy: grzmotów, które zagłuszają wszelkie dźwięki, i uderzeń piorunów, które są w stanie nawet łamać drzewa. Służą one jako tło dla Bożego objawienia, teofanii, której towarzyszą także trzęsienie ziemi i ogień. Psalm 29 to hymn tehillah, modlitwa bezinteresownego uwielbienia potęgi Stwórcy i Zbawcy. Jest to typowy dla okresu przed niewolą rodzaj modlitwy. Śpiewany był – jak twierdzą badacze – w czasie Święta Namiotów. Opis Boga przybywającego pośród burzy wykazuje liczne paralele z literaturą kananejską i fenicką, co czyniłoby ten psalm jednym z najstarszych w Psałterzu (ok. XII w. przed Chr.). Inni wiążą go z ceremonią królowania Jahwe, czasami monarchii, a nawet czasami po wygnaniu, kiedy dojrzały kształt osiąga teologia stworzenia.

PONAD WODAMI • Usłyszymy nieco zmodyfikowaną, ponieważ przystosowaną do śpiewu liturgicznego w kościele, wersję tłumaczenia tego psalmu. Nadal jednak odnajdziemy „grzmiące” wyrazy i metafory przywołujące obraz burzy. A słowa: Ponad wodami głos Pana łączą psalm z liturgią niedzieli Chrztu Pańskiego. To właśnie ponad wodami Jordanu odezwał się głos Ojca objawiający Syna.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich (Dz 10, 34–38)

Gdy Piotr przybył do domu setnika Korneliusza w Cezarei, przemówił w dłuższym wywodzie: «Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby. Ale w każdym narodzie miły jest Mu ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. Posłał swe słowo synom Izraela, zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. On to jest Panem wszystkich. Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą. Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On, dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła».

Oto słowo Boże.

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Tam się wszystko zaczęło Dz 10, 34–38

„Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan”. Święty Piotr w domu Korneliusza tłumaczy, jak wiele zapoczątkował chrzest Jezusa.

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80–85 r. • KATEGORIA: mowa • CZAS AKCJI: ok. 33 r. • MIEJSCE AKCJI: Cezarea • KTO MÓWI: Piotr • SŁUCHACZE: Korneliusz (żołnierz) i jego rodzina


O MŁODYM KOŚCIELE • Dzieje Apostolskie, druga księga autorstwa św. Łukasza, opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła. Rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego. Pierwszych dwanaście rozdziałów jest poświęconych historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Widać w nich już, jak Dobra Nowina stopniowo przekracza granice Izraela i kieruje się ku poganom. Od rozdziału 13 uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle.

KORNELIUSZ • Rozdział 10 Dziejów Apostolskich opisuje moment, gdy Ewangelia dociera do poganina, rzymskiego żołnierza, Korneliusza. W czasie modlitwy Korneliusz widzi Anioła Pańskiego, który każe mu sprowadzić do domu Piotra. W tej samej chwili – choć w zupełnie innym miejscu – także Piotr otrzymuje w widzeniu nakaz, by udać się do Korneliusza. Wkrótce dochodzi do spotkania: Piotr pojawia się w domu żołnierza i wygłasza katechezę o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Początek tej katechezy słyszymy właśnie w ramach drugiego czytania.

CHRZEST, KTÓRY GŁOSIŁ JAN • Aż dwa punkty dzisiejszego czytania łączą je ze chrztem św. Jana. Pierwszy dotyczy faktu chrztu. Piotr wprost odnosi się do niego, gdy tłumaczy, jak wiele wydarzeń w Judei i Galilei miało chronologiczny początek właśnie w momencie chrztu w Jordanie. Nie mniejsze znaczenie ma kluczowe zdanie drugiego czytania: Bóg […] nie ma względu na osoby. Zauważmy, że dla Izraelitów przyzwyczajonych do bycia „uprzywilejowanymi” ze względu na bycie narodem wybranym to stwierdzenie było szokujące.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bóg naprawdę nie ma względu na osoby
On jest Panem wszystkich

 

BIBLIJNY INSIDER


Korneliusz, prozelita • Korneliusz, rzymski żołnierz, należy do tzw. bojących się Boga. To człowiek, który odnalazł prawdę w religii żydowskiej i przylgnął do Boga Izraela. W I w. opisuje się przypadki pogan, którzy nawracali się na judaizm lub stawali się jego sympatykami. Wynikało to, jak sugerują niektórzy, z kryzysu tradycyjnej religii, która przerodziła się w świecie grecko-rzymskim w państwowy rytuał. W judaizmie i chrześcijaństwie poganie odnajdywali Boga bliskiego, dawcę przykazań i praw, którymi można było kierować się w życiu. Podobne cechy będzie prezentowało chrześcijaństwo, które na początku pojmowane jest jako żydowska sekta.

Korneliusz, patron wspólnoty • Korneliusz staje się członkiem młodego Kościoła w czasach, kiedy przez Palestynę przetacza się plaga głodu. W tym bogatym i wpływowym chrześcijaninie według współczesnych teorii młoda wspólnota chrześcijańska mogła znaleźć patrona, który pozwoli jej przetrwać czas kataklizmu.

Pięćdziesiątnica pogan • Wreszcie, tak jak Żydzi przeżyli swoją Pięćdziesiątnicę w Jerozolimie (Dz 2), tak poganie przeżyją swoją Pięćdziesiątnicę w domu Korneliusza (Dz 10). W trakcie katechezy Piotra, której fragment słyszymy dzisiaj, na Korneliusza i jego domowników zstąpi Duch Święty (Dz 10,44). Poganie bez obrzezania staną się członkami Kościoła.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 1, 18–24)

Jezus przyszedł z Galilei nad Jordan do Jana, żeby przyjąć od niego chrzest. Lecz Jan powstrzymywał Go, mówiąc: «To ja potrzebuję chrztu od Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?»

Jezus mu odpowiedział: «Ustąp teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe». Wtedy Mu ustąpił.

A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły się nad Nim niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębica i przychodzącego nad Niego. A oto głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».

Oto słowo Pańskie.

[01][02]

 

EWANGELIA

Chrzest Jezusa Mt 3,13–17

Jan Chrzciciel chrzci Jezusa. To nie tylko wypełnienie Pieśni Sługi Jahwe. Nad Jordanem Jezus rozpoczyna misję – tę, która nie doczekała się finału w Starym Testamencie.

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: 70 –80 r. KATEGORIA: wydarzenie• CZAS AKCJI: ok. 25 –30 r. • MIEJSCE AKCJI: nad Jordanem • BOHATEROWIE: Jezus, Jan Chrzciciel • WERSJE: Mk 1, 9 –11 • Łk 3, 21 –22


CHRZEST W JORDANIE • Chrzest Jezusa zapoczątkowuje Jego publiczną działalność. W Ewangelii św. Mateusza chrzest jest przedstawiony zaraz po dwóch pierwszych rozdziałach dotyczących narodzenia i dzieciństwa Jezusa. Ewangelia, którą usłyszymy, następuje bezpośrednio po fragmencie odczytywanym w II niedzielę adwentu (patrz: Ewangelia, II niedziela adwentu) o przepowiadaniu Jana Chrzciciela, który zapowiada nadchodzącego Mesjasza, mocniejszego od niego.

PIERWSZE SŁOWA JEZUSA • Usłyszymy opis chrztu Jezusa według św. Mateusza. Mateusz ze wszystkich ewangelistów podaje najwięcej szczegółów dotyczących całej sceny. Co więcej, padną tu pierwsze słowa, które Jezus wypowiada na kartach tej Ewangelii. Zwróćmy uwagę na poprzedzający chrzest dialog z Janem Chrzcicielem: to w istocie uznanie przez niego zarówno bezgrzeszności Jezusa, jak i Jego wyższości. A jednak Jezus przyjmie chrzest od Jana. Dlaczego? Na to pytanie odpowie sekcja >> BIBLIJNY INSIDER.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe

Ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębicę i przychodzącego nad Niego. A oto głos z nieba mówił: „Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie”

 

BIBLIJNY INSIDER


Jordan – brama do Ziemi Obiecanej • Przekraczali ją już patriarchowie, np. Jakub. Na jej brzegu, spoglądając na Ziemię Obiecaną ze stepów Moabu, stanął sam Mojżesz. Sam do ziemi Bożych obietnic nie wszedł. Pięcioksiąg kończy się obrazem Izraela stojącego wciąż na granicy Ziemi Obiecanej. W tym samym miejscu, po ponad tysiącu lat, pojawia się Jezus. To nie przypadek. Do tego miejsca – na granicę Ziemi Obiecanej – mogło doprowadzić Izraelitów Prawo i ich wielki duchowy przewodnik, Mojżesz. Tylko Jezus może wprowadzić Izraela, wciąż stojącego na granicy, do ziemi Bożych obietnic.

Jordan – rzeka spływająca ludzkim grzechem • W tę rzekę wchodzi także Jezus. On, który jest bez grzechu, przyjmuje z rąk Jana chrzest na oczyszczenie z grzechu. Po co to robi? Czy wchodzi w te wody, bo tak wypada zrobić, bo wszyscy tak robią, bo jak mówi sam: Muszą się wypełnić Pisma? Czy solidaryzuje się ze swoim narodem? Czy uznaje wielkość i misję Chrzciciela? Jezus niczego nie udaje, a jego gesty nie są obliczone na oglądające go tłumy. W ten sposób demonstruje solidarność z grzesznikami. Wchodząc w rzekę grzechu, nie brzydzi się ludzkim życiem. Wchodzi do Jordanu, aby wziąć na siebie ludzki grzech.

Jordan – rzeka dzieci Bożych • Kiedy w wody Jordanu wchodzi Jezus, niebo się otwiera, a głos Ojca potwierdza: Oto mój Syn, w którym mam upodobanie. „Oto mój ukochany Syn, moje dziecko”. Ojciec wie już wtedy, że jego Syn będzie cierpiał, że weźmie na swoje ramiona krzyż, którego nie oszczędzi mu ten świat. Dlatego na samym początku Jego drogi mówi Mu: „Cokolwiek stanie się z Tobą, pamiętaj – jestem blisko. Kiedy będziesz krzyczał przerażony: «Dlaczego mnie opuściłeś?», pamiętaj – to mnie nie przerazi. Jesteś moim ukochanym dzieckiem. Będę wówczas blisko Ciebie”. Dzięki słowom Ojca i zapewnieniu o Jego miłości Jezus przetrwa próbę kuszenia, następującą bezpośrednio po chrzcie, i wytrwa na krzyżu.

Gołębica • Zstępuje podczas chrztu na Jezusa. To symbol miłości, Ducha Świętego. To także znak Bożego miłosierdzia. W Księdze Rodzaju to ona ogłasza koniec potopu, nowy czas, w którym Bóg nie będzie już zsyłał kary mającej zatracić Jego dzieci (Rdz 8, 12). W Księdze Pieśni nad Pieśniami (1, 15; 4, 1; 5, 12) obrazem tym opisuje się oczy oblubienicy. Duch rodzi się z miłości Ojca wpatrzonego w Syna.

 

WERSJE


Relacja św. Mateusza o chrzcie Jezusa w Jordanie jest najobszerniejsza. Najkrótsza – św. Marka – sprowadza się do opisu zanurzenia w wodach Jordanu, Ducha „jak gołębica” schodzącego ku niemu oraz głosu.

• Mateusz nie pisze jednak o szczególe, o którym wspomina Łukasz: Jezus zanurzył się i się modlił.

• Mateusz, podobnie jak Marek i Łukasz, opisuje chrzest niejako oczami Jezusa (gdy Jezus wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo – pisze Łukasz). Tymczasem św. Jan w swojej Ewangelii opisuje doświadczenie Jana Chrzciciela. Chrzest z perspektywy Jana Chrzciciela poznamy w Ewangelii w przyszłą niedzielę (patrz: Ewangelia II niedzieli zwykłej).

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Zanurzenie. Polskie słowo „chrzest” to nie przekład greckiego baptisma. Wywodzi się od imienia Chrystusa, choć jego pochodzenie nie jest jasne. Oryginalne słowo baptisma znaczy „zanurzenie”, jest zatem ściśle związane z gestem zanurzenia w wodzie, choć – jak tłumaczy Katechizm Kościoła Katolickiego – „Zanurzenie w wodzie jest symbolem pogrzebania katechumena w śmierci Chrystusa, z której powstaje przez zmartwychwstanie z Nim jako «nowe stworzenie»” (KKK, 1214).

Pierwszy chrzest. Chrzest – zanurzenie w wodach Jordanu, którego udzielał Jan Chrzciciel, nie było jeszcze chrztem, jakiego my dostępujemy. Pierwszym chrztem udzielanym w imię Jezusa na kartach Biblii jest chrzest w Dniu Pięćdziesiątnicy (patrz: Dz 2, 41).

W imię Trójcy. Sakrament chrztu ustanowił Jezus Chrystus, mówiąc tuż przed swoim wniebowstąpieniem: Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem (Mt 28, 19 –20).

 

1/6
"Chrzest Chrystusa", Guido Reni, m. 1622 a 1623 r., Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
2/6
"Chrzest Chrystusa", Piero della Francesca, ok. 1440-1450 r., National Gallery, Londyn
3/6
"Chrzest Chrystusa", Andrea Mantegna, ok. 1506 r., Kaplica św. Jana Chrzciciela w Mantui, Włochy
4/6
"Chrzest Chrystusa", Jean Colombe, m. 1485 a 1486 r., Musée Condé, Chantilly, Francja
5/6
"Chrzest Jezusa", Grigorij Gagarin, XIX w.
6/6
"Chrzest Chrystusa" na płaskorzeźbie Donatella, XV w.
poprzednie
następne

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
Copy link
Powered by Social Snap