Jutro Niedziela – II zwykła A

Jezus wyrusza, właśnie rozpoczyna się Jego misja. My także mamy mieć w niej swój udział. Bóg, dając nam swego Ducha, ma moc czynić nas podobnymi do swego Jedynego Syna. W ten sposób zapala w nas światło, które wskazuje drogę innym

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


II Niedziela Zwykła A • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, obdarzył nasze czasy swoim pokojem  • CZYTANIA: Czytanie z Księgi Izajasza Iz 49, 3. 5-6, Psalm 40 (39), 2 i 4ab. 7-8a. 8b-9. 10 (R.: 8a i 9a), Czytanie z I Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian 1, 1-3; J 1, 14. 12b, Słowa Ewangelii wg św. Jana 1, 29-34

 

 • CHMURA SŁOWA • 

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 49,3.5-6)

Pan rzekł do mnie: Tyś Sługą moim, Izraelu, w tobie się rozsławię. Wsławiłem się w oczach Pana, Bóg mój stał się moją siłą. A teraz przemówił Pan, który mnie ukształtował od urodzenia na swego Sługę, bym nawrócił do Niego Jakuba i zgromadził Mu Izraela. A mówił: To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi. Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Sługa światłością dla pogan •  Iz 49,3.5-6

Tajemniczy Sługa przedstawiany przez proroka będzie miał wielką misję: już nie tylko wobec samego Izraela. To powołanie dla każdego z nas

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)
KATEGORIA: poemat dialogowany • KTO MÓWI: Bóg • ADRESAT: prorok


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest jedną z najdłuższych i najważniejszych ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

KONTEKST • Dziś w liturgii usłyszymy drugą spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Czym one są? Przedstawiają rodzaj dramatu, który osiąga swój punkt kulminacyjny w śmierci i uwielbieniu Sługi • I Pieśń (Iz 42,1-4) opowiada o powołaniu i misji Sługi • W II Pieśni (49,1-6) Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narody • W III Pieśni (50,4-9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w Panu • IV Pieśń (52,13 – 53,12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

Dzisiejsze czytanie to fragment większej części, która zawiera 3 pieśni o Słudze Pańskim oraz 3 wyrocznie o Syjonie (rozdz. 49-55). Ta część charakteryzuje się nowym językiem, w porównaniu do tego, co ją poprzedzało: nie ma tu żadnej wyraźnej wzmianki o Cyrusie ani polemik z bałwochwalstwem, coraz mocniej natomiast podkreśla się nowy Syjon, przyobleczony w sprawiedliwość i świętość. To rozdziały pełne nadziei i radości.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy kilka wybranych wersetów z II Pieśni Sługi. Pośród trudności i zmagań w swojej misji (ww. 2.4) misja Wybranego nie zostaje wcale zawężona, lecz tym bardziej rozszerzona. Jego misja wobec Izraela była oczywista, teraz jednak ma się on stać “światłością” również dla pogan.

 


NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Za mało: To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela!

O wiele więcej: Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi.

 

LINKI


«To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi» (Iz 49,6).

Iz 42,6: Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów.  

Iz 9,2: Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło.  

Łk 2,29-32: Teraz, o Władco, pozwól odejść słudze Twemu w pokoju, według Twojego słowa. Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie, któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela.  

Dz 13,47: Tak bowiem nakazał nam Pan: Ustanowiłem Cię światłością dla pogan, abyś był zbawieniem aż po krańce ziemi. 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W dzisiejszym pierwszym czytaniu słuchamy rozmowy, jaką Bóg prowadzi z tajemniczą postacią, ze Sługą Jahwe. Dlaczego rozmowa ta została dla nas utrwalona? Dlatego, że nie była to tylko prywatna rozmowa Izajasza. To dialog jaki Bóg chce nawiązać z każdym z nas.

Ty jesteś moim sługą – rozpoczyna Pan (Iz 49,3). W niejednym z nas budzi się cień podejrzenia. Słowa te brzmiały całkiem zwyczajnie w czasach proroka, któremu nie był obcy widok królewskiego dworu. Poza tym sługa Boga to w Biblii tytuł honorowy. Tak nazywani byli wielcy historii zbawienia: Abraham, Mojżesz, Jozue i Dawid. Bóg zaprasza także nas do odegrania w  jego historii kluczowej roli.

Teraz przemówił Pan, który mnie kształtował od łona mej matki (Iz 49,5). Bóg stawia nam przed oczyma pierwsze obrazy historii świata, na których przedstawiany jest jako Ten, który własnymi rękoma stwarzał człowieka z prochu ziemi (Rdz 2,7). Czasownik jacar „kształtować”, którego używa Izajasz, oznacza także pracę garncarza, którymi swymi dłońmi nadaje naczyniom piękne kształty (Ps 2,9; Iz 29,16; 43,7; Jer 8,16). Bóg uświadamia nam, że Jego oczy śledziły z czułością każdy nasz ruch w łonie matki. W jego oczach jesteśmy piękni.

Ustanowię cię światłością. Bóg posuwa się nawet dalej, pragnie, aby Jego sługa był „światłem” (’or), „zbawieniem” (jeszua) dla innych. Kto z nas nie pragnie być światłem dla drugiego, towarzyszyć w drodze ukochanej osobie, ochraniać jej kroki, rozpraszać lęk przed jutrem? Bóg zapala w nas światło, które wskazuje drogę innym.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 40,2.4ab.7-10)

REFREN: Przychodzę Boże, pełnić Twoją wolę

Z nadzieją czekałem na Pana, a On się pochylił nade mną i wysłuchał mego wołania. Włożył mi w usta pieśń nową, śpiew dla naszego Boga.

Nie chciałeś ofiary krwawej ani z płodów ziemi, ale otworzyłeś mi uszy. Nie żądałeś całopalenia i ofiary za grzechy. Wtedy powiedziałem: „Oto przychodzę.

W zwoju księgi jest o mnie napisane: Radością jest dla mnie pełnić Twoją wolę, mój Boże, a Twoje prawo mieszka w moim sercu”. Głosiłem Twą sprawiedliwość w wielkim zgromadzeniu i nie powściągałem warg moich, o czym Ty wiesz, Panie.

[01][02]

 

PSALM

Oto przychodzę Ps 40,2-3.4.18

Człowiek zbawiony przez Boga i napełniony Jego łaską, jest gotowy pełnić Jego wolę, a nie tylko swoją

PSALM 40 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe (po 538 przed Chr.)

 

O PSALMIEPsalm 40 należy do gatunku indywidualnej modlitwy dziękczynienia (todah). Modlitwy te wyrażają radosną wdzięczność człowieka, który został wysłuchany przez Pana. Osadzone są w liturgii świątynnej. Śpiewano je podczas ceremonii wypełnienia złożonego ślubu lub przy składaniu ofiary dziękczynnej.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy fragmenty Psalmu 40. Widzimy tu jasną kolejność w powołaniu człowieka przez Boga: najpierw doświadczenie zbawienia, które uzdalnia do słuchania, a potem odpowiedź, którą staje się czynienie woli Bożej. To zapowiedź “nowego kultu”: liturgii duchowej, w której nie potrzeba już ofiar, bo prawdziwą i jedyną ofiarą jest życie człowieka oddane w ręce Boga.

 

 

 

 

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła do Koryntian

(1 Kor 1,1-3)

Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa, i Sostenes, brat, do Kościoła Bożego w Koryncie, do tych, którzy zostali uświęceni w Jezusie Chrystusie i powołani do świętości wespół ze wszystkimi, którzy na każdym miejscu wzywają imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa, ich i naszego Pana. Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Powołany i posłany 1 Kor 1,1-3
Paweł ma pełną świadomość, że sam nie jest autorem ani właścicielem Dobrej Nowiny, którą głosi. Jest jej sługą i instrumentem

LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD:  Efez • DATA: ok. 54 r.  • ADRESACI: Koryntianie


NA RATUNEK KORYNTIANOM • Podczas pobytu w Koryncie Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Młoda wspólnota, funkcjonująca w dużym mieście pogańskim, entuzjastycznie przyjęła Ewangelię, miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujący ze sobą liderzy (1 Kor 1-4; 6) • rozwiązłość seksualna i libertynizm (1 Kor 5) • sens małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8-11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12-14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu • List św. Pawła, to odpowiedź na pismo otrzymane od Koryntian. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

KONTEKST • W czasach Nowego Testamentu listy rozpoczynało się przedstawieniem autora oraz wymieniem adresatów. Każdy list Pawła ma na swoim początku podobne pozdrowienie.

ZANIM USŁYSZYSZ • Zwróć uwagę na bardzo proste i konkretne przedstawienie się Pawła: jest on • posłanym (apostołem), • z woli Boga. Te słowa wydają się być dla niego prawie “nazwiskiem”: wciąż przedstawia się w ten sposób (Rz 1,1; 2Kor 1,1; Ga 1,1; Ef 1,1; Kol 1,1; 1Tm 1,1; 2Tm 1,1). To dla niego bardzo ważne: skąd pochodzi jego autorytet? Dlaczego ma prawo pisać to, co następuje? Nie jest on ani samodzielnym myślicielem, ani żadnym samo-ustanawiającym się nauczycielem. Został wybrany i posłany – to ogromna różnica. Zwróć uwagę, że ten list (jak niektóre inne) ma także współautora: Sostenesa. Paweł nie ma problemu z przedstawianiem swoich współpracowników. To także znaki poczucia bycia sługą, a nie autorem głoszenia, które niesie światu.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Proste i konkretne przedstawienie: Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa…

 

LINKI


Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa (1Kor 1,1).

Ga 1,15-16: Gdy jednak spodobało się Temu, który wybrał mnie jeszcze w łonie matki mojej i powołał łaską swoją,  aby objawić Syna swego we mnie, bym Ewangelię o Nim głosił poganom…

Mk 1,17: Jezus rzekł do nich: «Pójdźcie za Mną, a sprawię, że się staniecie rybakami ludzi». 

J 20,21: A Jezus znowu rzekł do nich: «Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam».  

 

TRANSLATOR


…do Kościoła Bożego w Koryncie, do tych, którzy zostali uświęceni w Jezusie Chrystusie i powołani do świętości… (1Kor 1,2)

W tekście greckim imiesłów czasu pefectum, który wyraża wciąż istniejące i trwałe konsekwencje przeszłego działania.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


We wstępie do swojego listu do Koryntian Paweł w bardzo ciekawy sposób opisuje wspólnotę „uświęconą” przez Chrystusa, a równocześnie wciąż dążącą, „powołaną” do świętości.

Oddzieleni od świata. Świętość i uświęcenie to koncepcje, które Paweł, Żyd, zapożycza ze Starego Testamentu. Rdzeń qadash, którym opisuje się Świętego Boga i to, co czyni On wobec człowieka, oznacza tam dosłownie odcięcie. Bóg jest Święty czyli radykalnie różny od otaczającego go świata. Uświęcając człowieka Bóg odrywa go od pogańskiego świata. Po drugie, przenosi go w sferę swojej obecności, czyni swoją szczególną własnością.

Ewangelia i chrzest. Koryntianie uświęceni w Chrystusie zostali przez Boga wyrwani z panowania tego świata i przeniesieni do królestwa Jego Syna. Chrystus to droga ich uświęcenia i przestrzeń, w której teraz mają prowadzić swoje życie. Należą do Pana, nie do pogańskiego świata. Ich uświęcenie dokonało się przez posłuszeństwo Słowu Ewangelii i przez chrzest. Rdzeń hagiadz– w epistolarium Pawłowym opisuje działanie Boga, który przy udziale człowieka prowadzi pogan do wiary przez głoszenie Ewangelii (Rz 15,16; 1 Kor 6,11) oraz przez chrzest (Ef 5,25).

Walka. Równocześnie wspólnota w Koryncie musi zdawać sobie sprawę z faktu, że ich droga do świętości dopiero się zaczęła. Tylko o tej wspólnocie Paweł mówi jako „powołanych do świętości”, nie „świętych”. Jednym z problemów, które wyraźnie widać w Koryncie jest przeświadczenie o wyjątkowości mieszkających tam chrześcijan, którzy przeżywają rozkwit charyzmatów, wierząc być może, że już teraz żyją życiem zmartwychwstałym. Paweł przypomina im, że świętość to nie jednorazowo udzielony dar, który przychodzi wraz z przyjęciem Ewangelii i chrztem. To droga walki o przynależność do Boga poprzez czyny i codzienne życie.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 1,29-34)

Jan zobaczył Jezusa, nadchodzącego ku niemu, i rzekł: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata. To jest Ten, o którym powiedziałem: Po mnie przyjdzie Mąż, który mnie przewyższył godnością, gdyż był wcześniej ode mnie. Ja Go przedtem nie znałem, ale przyszedłem chrzcić wodą w tym celu, aby On się objawił Izraelowi. Jan dał takie świadectwo: Ujrzałem Ducha, który jak gołębica zstępował z nieba i spoczął na Nim. Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym. Ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Oto On J 1,29-34

Jan rozpoznaje Mesjasza dzięki Słowu i wydarzeniom. To pozwala wskazać Go innym.

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: nad Jordanem • CZAS: ok. 25-30 po Chr. • BOHATEROWIE: Jan, Jezus, uczniowie


EWANGELIA MISTYCZNA • Ewangelia wg św. Jana to jedno z najmłodszych pism Nowego Testamentu i najpóźniejsza z Ewangelii. Została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Jana interesuje nie tyle chronologia życia Pana, co misterium Jego osoby. To Ewangelia mistyczna, spisana przez umiłowanego ucznia, który spoczywał na piersi Jezusa.

STRUKTURA • Dzieło dzieli się na: wprowadzenie (rozdz. 1) oraz dwie zasadnicze części: • Księgę Znaków  czyli objawienie się Jezusa w znakach (rozdz. 2-12) • i Księgę Chwały, to znaczy opis Męki, Śmierci i Zmartwychwstania (rozdz. 13-20). Kończy Ewangelię podwójny epilog.

ZANIM USŁYSZYSZ • Pierwszy rozdział Ewangelii św. Jana rozpoczyna się bardzo znanym prologiem (1,1-18): hymnem na temat Wcielonego Słowa. Po nim rozpoczyna się narracja. Zanim Jezus powoła pierwszych swoich uczniów (1,35-51), jest nam przedstawione jeszcze “świadectwo Jana” (1,19) – taki właśnie tytuł nosi cały fragment pomiędzy (1,19-24). Pierwszą jego część (1,19-28) stanowi dialog Jana z wysłannikami kapłanów, w którym dementuje on własne pretensje mesjańskie: nie jest on nawet prorokiem, lecz tylko “głosem” (1,23), który zapowiada tego, który już “stoi pośród was” (1,26). Dziś usłyszymy drugą część fragmentu o Janie. Jan rozpoznaje przychodzącego do Niego Jezusa, zgodnie z zapowiedzią o Duchu, który spocznie na nim, a która zrealizowała się we chrzcie Jezusa. To pozwala Janowi na precyzyjne i proste wyznanie wiary.

 


NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Przedtem: Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: “Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym”.

Potem: Ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym.

 


LINKI


Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: “Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym” (J 1,33).

Mt 3,11: Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.  

Dz 1,5: Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym.  

J 3,5: Jezus odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego.  

Iz 11,2: I spocznie na niej Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej.  

Iz 42,1: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo.  

Dz 19,2: Zapytał ich: «Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdy przyjęliście wiarę?» A oni do niego: «Nawet nie słyszeliśmy, że istnieje Duch Święty».  

Dz 11,15: Kiedy zacząłem mówić, Duch Święty zstąpił na nich, jak na nas na początku.  

1Kor 12,13: Wszyscyśmy bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, aby stanowić jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscyśmy też zostali napojeni jednym Duchem. 

 

TRANSLATOR


To jest Ten, o którym powiedziałem: Po mnie przyjdzie Mąż, który mnie przewyższył godnością, gdyż był wcześniej ode mnie (J 1,30).

Dosłownie: był, istniał przede mną, wyprzedził mnie.

 

JESZCZE O EWANGELII


 

Scena na Jordanem to kontynuacja chrztu Jezusa, którego wspomnienie przeżywaliśmy w zeszłą niedzielę.

Jan pozostaje nad Jordanem. Jan Chrzciciel wciąż pozostaje nad brzegiem Jordanu tam, gdzie udzielił chrztu Jezusowi. Jan nie odejdzie już z tego miejsca. Jest jak znak wbity nad brzegiem rzeki, który miał do wykonania tylko jedną misję – wskazać przychodzącego Mesjasza. Chrzciciel nie stanie się Jego uczniem, ale skieruje ku Niemu rzesze uczniów.

Baranek Boży. Jan nawiązując do symboliki paschalnej nazywa Jezusa „Barankiem Bożym”, tym który bierze na siebie grzech świata. Ewangelia Janowa w tym świetle czytać będzie Mękę Chrystusa. On jest prawdziwą Paschą, on wyzwala dzieci Boże z niewoli straszniejszej niż Egipt – z niewoli grzechu i śmierci. Jego krew zostaje przelana na krzyżu w godzinie, w której w świątyni zabija się baranki paschalne.

Zadziwiające świadectwo. Jan wyznaje, że Jego świadectwo o Jezusie pochodzi od Ojca. Nie przemawia przez niego krew i relacje rodzinne. Nie znał wcześniej tożsamości Mesjasza. Chociaż pochodzą z jednej rodziny, nie przypuszczał że Jego kuzyn to zapowiadany Zbawca. Jan nad Jordanem szeroko otwiera oczy wiary. Krok po kroku, być może ku jego zdumieniu, prowadzi go Słowo Boga. Widzi gołębicę, w Starym Testamencie symbol miłości (zob. Pieśń nad pieśniami), która zstępuje na Jezusa i dostrzega w niej postać Ducha Bożego. Jan posłuszny Słowu Boga widzi więcej niż inni. Ze zdumieniem odkrywa, że Jezus to Mesjasz i daje o Nim świadectwo.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Tydzień temu, na koniec Okresu Bożego Narodzenia, przeżywaliśmy Święto Chrztu Jezusa. W dzisiejszej Ewangelii wciąż pozostajemy nad Jordanem i słyszymy relację o chrzcie Jezusa, opowiedzianą tym razem z perspektywy Jana Chrzciciela.

Jan pozostanie już nad brzegiem tej rzeki. Był tylko znakiem, który kierował do Jezusa, zapowiedzią, wstępem do głównego dzieła. A Jezus wyrusza, właśnie rozpoczyna się Jego misja. To Jan jako pierwszy ogłasza na czym polegać będzie zadanie Mesjasza: jako Syn samego Boga, będzie “zanurzał” w Duchu, dawał nowe życie. Najpierw w różnych znakach przemierzając ziemię, a po swoim zwycięstwie paschalnym ofiarując również dostęp do tego nowego życia wszystkim, którym będzie głoszona Ewangelia o Nim.

Oto tajemniczy Sługa, którego zapowiadał Izajasz. Wielka jest jego misja: już nie tylko wobec samego Izraela, On niesie światło narodom, poganom, którzy nie spodziewali się zbawienia. Jednakże Jego misja jest zaproszeniem także dla nas. Dialog, który przedstawia I czytanie, Bóg chciałby podjąć z każdym z nas.

Jak odbywa się ten dialog? Psalm przedstawia zawsze prawdziwą kolejność w powołaniu człowieka przez Boga: najpierw doświadczenie zbawienia, które uzdalnia do słuchania, a potem odpowiedź, którą staje się czynienie woli Bożej. To zapowiedź “nowego kultu”: liturgii duchowej, już bez ofiar, bo prawdziwą i jedyną ofiarą jest życie człowieka oddane w ręce Boga. Paweł tak głęboko to rozumiał. Czuł on się powołanym i posłanym, miał pełną świadomość, że sam nie jest autorem ani właścicielem Dobrej Nowiny, którą głosi, ale jedynie jej sługą, pokornym instrumentem w rękach Boga.

To wielka misja dla każdego z nas, o bardzo szerokich horyzontach. Jan rozpoznał Mesjasza dzięki Słowu i wydarzeniom. To pozwoliło wskazać Go innym. Kto z nas nie pragnie być światłem dla drugiego, towarzyszyć w drodze ukochanej osobie, ochraniać jej kroki, rozpraszać lęk przed jutrem? Bóg, dając nam swego Ducha, ma moc czynić nas podobnymi do swego Jedynego Syna. W ten sposób zapala w nas światło, które wskazuje drogę innym.

 

1/7
"Chrzest Chrystusa" Tintoretto, II poł. XVI w., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
2/7
"Chrzest Chrystusa" Antoine Coypel, ok. 1690 r., Los Angeles County Museum of Art, USA
3/7
"Chrzest Chrystusa" Tintoretto, m. 1579 a 1581 r., Scuola Grande di San Rocco, Wenecja, Włochy
4/7
"Jan Chrzciciel na pustyni" Caravaggio, pocz. XVIII w., Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, USA
5/7
"Jan Chrzciciel" Andrea Mantegna, II poł. XVI w., przedstawienie z Poliptyku w Bazylice San Zeno Maggiore w Weronie, Włochy
6/7
Przedstawienie Jana Chrzciciela na ikonie
7/7
"Przepowiadanie Jana Chrzciciela" Adam Elsheimer, pocz. XVI w., Stara Pinakoteka, Monachium, Niemcy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – Święto Chrztu Pańskiego A

Oto początek misji Jezusa, zapowiedź nowego życia chrześcijan. Sam Bóg jest wspólnotą, i dlatego wciąż zaprasza także człowieka do komunii ze sobą. Dlatego ochrzczony, który staje się dzieckiem Bożym, wciąż słyszy wewnątrz siebie ten sam głos: Jesteś moim umiłowanym synem, córką...

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA CHRZTU PAŃSKIEGO A • KOLEKTA: Modlimy się do Boga o to, by sprawił, aby Jego przybrane dzieci, odrodzone z wody i Ducha Świętego, zawsze żyły w Jego miłości • CZYTANIA: Czytanie z Księgi Izajasza 42,1-4.6-7, Psalmów 29, Czytanie z Dziejów Apostolskich 10,34-38, Ewangelia wg św. Mateusza 3,13-17

 

• CHMURA SŁÓW •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 42,1-4.6-7)

To mówi Pan: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo. Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo. Nie zniechęci się ani nie załamie, aż utrwali Prawo na ziemi, a Jego pouczenia wyczekują wyspy. Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów, abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Oto mój Sługa Iz 42,1-4.6-7

Proroctwo Izajasza wypełni się w Jezusie Chrystusie. On będzie Sługą, który odda nawet życie dla zbawienia ludzi

KSIĘGA IZAJASZA • AUTOR: Drugi Izajasz (Deutero-Izajasz) • CZAS POWSTANIA: na wygnaniu (586-538 r. przed Chr.)


O KSIĘDZE • Księga Izajasza, jedna z najdłuższych ksiąg ST, składa się z 66 rozdziałów. Dzieli się ją na trzy części, którym przypisuje się różnych autorów i odmienny czas powstania.  • Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia. Dynamiczna część druga (Iz 40-55), której fragment dziś usłyszymy, skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu • Autor – prawdopodobnie uczeń wielkiego Izajasza – przedstawia zbawienie przychodzące przez cierpienia tajemniczego Sługi Jahwe.

KONTEKST • Dziś w liturgii usłyszymy jedną spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Czym one są? Przedstawiają rodzaj dramatu, który osiąga swój punkt kulminacyjny w śmierci i uwielbieniu Sługi • I Pieśń (Iz 42,1-4) opowiada o powołaniu i misji Sługi • W II Pieśni (49,1-6) Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narody • W III Pieśni (50,4-9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w Panu • IV Pieśń (52,13 – 53,12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dlaczego w liturgii Chrztu Pańskiego usłyszymy I Pieśń Sługi Jahwe? Już Stary Testament przedstawia Tego, którego objawia  wydarzenie nad Jordanem (PATRZ: EWANGELIA): Jezusa Chrystusa. Pieśń, choć napisana kilkaset lat wcześniej, bardzo wyraźnie rysuje postać Jezusa. Warto też zwrócić uwagę na inny szczegół: Pan mówi o swoim Wybranym w słowach podobnie wyrażających bliskość, jak Ojciec o swoim Synu, Jezusie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Metoda: Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo.

Cel: abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności.

 

LINKI


Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo (Iz 42,2-3).

Ps 103,14: Wie On, z czego jesteśmy utworzeni, pamięta, że jesteśmy prochem.  

Jr 31,25: Bo pokrzepię spragnionego, a każdego, co łaknie, nasycę.  

Iz 53,7: Dręczono Go, lecz sam się dał gnębić, nawet nie otworzył ust swoich. Jak baranek na rzeź prowadzony, jak owca niema wobec strzygących ją, tak On nie otworzył ust swoich.  

Zch 9,9: Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy.  

1P 2,23: On, gdy Mu złorzeczono, nie złorzeczył, gdy cierpiał, nie groził, ale oddawał się Temu, który sądzi sprawiedliwie.  

Mt 11,28-29: Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię. Weźcie moje jarzmo na siebie i uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem, a znajdziecie ukojenie dla dusz waszych.  

Mt 18,11: Albowiem Syn Człowieczy przyszedł ocalić to, co zginęło.  

Łk 22,31-32: Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę;  ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci.  

 

CZY WIESZ, ŻE…


Sługa to tajemnicza postać, która prezentuje rys nieznany dotychczas literaturze biblijnej. Jego cierpienie przynosi zbawienie i jest ofiarą przebłagalną za grzechy Izraela i całej ludzkości. Nic dziwnego zatem, że Jezus odniesie do siebie obraz cierpiącego Sługi z Deutero-Izajasza. Jego śmierć między złoczyńcami przypomina śmierć Sługi (Łk 22,37Iz 53,12). Cierpią te same obelgi i oplucie (Łk 24,26-27 Iz 50,6). Cechuje ich ta sama łagodność i pokora (Mt 12,18Iz 42,2-4). Obaj są światłością pogan (Łk 2,32Iz 49,6). Nadzwyczajny rys uniwersalnego Zbawcy, który swym cierpieniem gładzi grzech świata, pozwala dopatrywać się w Jezusie wypełnienia proroctwa o Słudze.

Sam tytuł “sługa” łączy tę postać z tradycjami patriarchów (Rdz 26,24), Mojżeszem (Wj 14,31), Jozuem (24,29), Dawidem  (2 Sm 3,18), kapłanami, prorokami, Mesjaszem (Ez 34,23), Zorobabelem (Ag 2,23) oraz z narodem izraelskim (Iz 41,8; 42,19; 43,10). Sługa skupia w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela: od Abrahama przez Mojżesza, Jeremiasza aż po Hioba. Identyfikowano go z Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deutero-Izajaszem, Zorobabelem i Jojakinem. Tradycja żydowska widziała w nim zapowiedź Mesjasza.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Mój sługa (abdi) •  tytuł ten powraca w pieśniach 6 razy. Oznacza zależność i poddanie Bogu. W Biblii to tytuł honorowy, nadawany patriarchom (Rdz 26,24), Mojżeszowi (Pwt 9,27), Jozuemu (Lb 12,7), Dawidowi (2 Sm 7,5) czy prorokom (Jr 7,25; Am 3,7). Mój podkreśla ładunek uczuciowy łączący Jahwe ze sługą. Pan uformował go ze szczególną miłością, powołał od łona matki, wezwał do specjalnej misji, podtrzymuje go i znajduje w nim upodobanie.

• Wybrany (bachir) • to określenie przynależące do teologii dynastii Dawidowej (1 Sm 16,10; Ps 78,70; 89,4.20). Podkreśla królewski charakter Sługi. Niektórzy widzą tu desygnację królewską.

• Położyłem nad nim mojego Ducha, On przyniesie narodom Prawo • Szczególne dary ducha dotyczą misji wprowadzenia prawa (miszpat) wśród narodów pogańskich. Według Mi 6,8 to istota religii. Sługa ukazany jest na wzór nowego Mojżesza.

• Nie będzie wołał ani podnosił głosu. Pokora Sługi ukazana jest w kontraście z postawą Cyrusa (Iz 41,2-25). To także przeciwieństwo krzykliwych fałszywych przywódców religijnych i proroków.

• Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. Pieśń podkreśla łagodność Sługi w trosce o najsłabszych. Hieronim interpretował trzcinę (qaneh) jako Izrael, zaś knotek (pisztah) jako pogan. Tora, którą głosi, ma dotrzeć do najdalszych krańców ziemi, symbolizowanych przez wyspy (ijim).

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 29,1-4.9b-10)

REFREN: Pan ześle pokój swojemu ludowi

Oddajcie Panu, synowie Boży, oddajcie Panu chwałę i sławcie Jego potęgę. Oddajcie chwałę Jego imieniu, na świętym dziedzińcu uwielbiajcie Pana.

Ponad wodami głos Pański, Pan ponad wód bezmiarem! Głos Pana potężny, głos Pana pełen dostojeństwa.

Zagrzmiał Bóg majestatu: a w świątyni jego wszyscy wołają: „Chwała”. Pan zasiadł nad potopem, Pan jako Król zasiada na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Ponad wodami głos Pański Ps 29,1-4.9-10

Psalm mówi o potędze Pana, która objawia się przez żywioł wody. Ten sam głos Pana zabrzmiał nad Jordanem

PSALM 29AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy przedkrólewskie (XII/XI w. przed Chr.) / okres monarchii


O PSALMIE • Siły natury mogą stanowić osnowę uwielbienia Pana. Tak jest w przypadku Psalmu 29. Rozpoczynające kolejne wersety słowa: “głos Pana” to nic innego jak literackie oddanie burzy: grzmotów, które zagłuszają wszelkie dźwięki, i uderzeń piorunów, które są w stanie  łamać nawet drzewa.

Psalm 29 to hymn tehilla, modlitwa bezinteresownego uwielbienia. Jest to typowy rodzaj modlitwy w okresie przed niewolą. Śpiewany był – jak twierdzą badacze – w czasie Święta Namiotów.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy nieco zmodyfikowaną, bo przystosowaną do śpiewu liturgicznego w kościele, wersję tłumaczenia Psalmu 29. Nadal jednak odnajdziemy “grzmiące”, nawiązujące do burzy słowa i metafory. A słowa: “Ponad wodami głos Pana” – łączą psalm z liturgią niedzieli Chrztu Pańskiego. To właśnie ponad wodami Jordanu odezwał się głos Ojca objawiający Syna.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich (Dz 10,34-38)

Gdy Piotr przybył do Cezarei, do domu Korneliusza, przemówił: Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby. Ale w każdym narodzie miły jest Mu ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. Posłał swe słowo synom Izraela, zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. On to jest Panem wszystkich. Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą. Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła, dlatego że Bóg był z Nim.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Bez względu na… Dz 10,34-38
Propozycja zbawienia, przemiany życia, jest skierowana do każdego człowieka

Dzieje Apostolskie • AUTOR: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.
KATEGORIA: Opowiadanie • MIEJSCE: Cezarea • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Korneliusz (żołnierz), Piotr


O KSIĘDZE • Dzieje Apostolskie opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła. Rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego. Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Widać w nich już, jak Dobra Nowina stopniowo przekracza granice Izraela i kieruje się ku poganom. Od rozdziału trzynastego uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle.

KONTEKSTRozdział 10 Dziejów Apostolskich opisuje moment, w którym Ewangelia dociera do poganina, rzymskiego żołnierza, Korneliusza. W czasie modlitwy Korneliusz widzi Anioła Pańskiego, który każe mu sprowadzić do swego domu Piotra. W tym samym momencie – choć w zupełnie innym miejscu – także Piotr otrzymuje w widzeniu nakaz udania się do Korneliusza. Wkrótce dochodzi do spotkania: Piotr pojawia się w domu żołnierza i wygłasza katechezę o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Początek tej katechezy słyszymy właśnie w ramach II czytania.

ZANIM USŁYSZYSZ • Aż dwa punkty dzisiejszego czytania łączą je z chrztem św. Jana  • Pierwszy dotyczy faktu. Piotr wprost odnosi się do chrztu, gdy pisze: “Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą” • Nie mniejsze znaczenie ma kluczowe zdanie II czytania: “Bóg nie ma względu na osoby”. Dla Izraelitów, przyzwyczajonych do bycia “uprzywilejowanymi” ze względu na bycie Narodem Wybranym, prawda, że Bóg nie ma względu na osoby, na przynależność narodową, musiała być szokiem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Piotr przekonał się nie tylko rozumiem, ale i sercem:  Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby.

Odwołanie do niedawnych wydarzeń: Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan.

I do serc słuchaczy: Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc

 

LINKI


Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby (Dz 10,34).

Pwt 10,17: albowiem Pan, Bóg wasz, jest Bogiem nad bogami i Panem nad panami, Bogiem wielkim, potężnym i straszliwym, który nie ma względu na osoby i nie przyjmuje podarków.  

Rz 2,11: Albowiem u Boga nie ma względu na osobę.  

Ef 6,9: A wy, panowie, tak samo wobec nich postępujcie: zaniechajcie groźby, świadomi tego, że w niebie jest Pan zarówno ich, jak wasz, a u Niego nie ma względu na osoby.  

1P 1,17: Jeżeli bowiem Ojcem nazywacie Tego, który bez względu na osoby sądzi według uczynków każdego, to w bojaźni spędzajcie czas swojego pobytu na obczyźnie. 

 

CZY WIESZ, ŻE…


Korneliusz, rzymski żołnierz, należy do tzw. “bojących się Boga”. To człowiek, który odnalazł prawdę w religii żydowskiej i przylgnął do Boga Izraela. W tamtych czasach dość często poganie nawracali się na judaizm lub stawali się jego sympatykami. Wynikało to z kryzysu tradycyjnej religii, która przerodziła się w świecie grecko-rzymskim w państwowy rytuał. W judaizmie i chrześcijaństwie poganie odnajdywali Boga bliskiego, dawcę przykazań i praw, którymi można było kierować się w życiu.

Korneliusz staje się członkiem młodego Kościoła w czasach, kiedy przez Palestynę przetacza się plaga głodu. W tym bogatym i wpływowym chrześcijaninie wspólnota znajdzie patrona, który pozwoli jej przetrwać czas kataklizmu.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 1, 18-24)

Z narodzeniem Jezusa Chrystusa było tak. Po zaślubinach Matki Jego, Maryi, z Józefem, wpierw nim zamieszkali razem, znalazła się brzemienną za sprawą Ducha Świętego. Mąż Jej, Józef, który był człowiekiem prawym i nie chciał narazić Jej na zniesławienie, zamierzał oddalić Ją potajemnie. Gdy powziął tę myśl, oto anioł Pański ukazał mu się we śnie i rzekł: «Józefie, synu Dawida, nie bój się wziąć do siebie Maryi, twej Małżonki; albowiem z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło. Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów». A stało się to wszystko, aby się wypełniło słowo Pańskie powiedziane przez proroka: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, to znaczy „Bóg z nami”. Zbudziwszy się ze snu, Józef uczynił tak, jak mu polecił anioł Pański: wziął swoją Małżonkę do siebie.

[01][02]

 

EWANGELIA

Trzech razem Mt 3,13-17

Jezus przyszedł wypełnić plan Ojca.  Oto początek Jego misji. Nad Jordanem objawia się rzeczywistość Trójcy Świętej. To zapowiedź zwycięstwa Chrystusa i nowego życia chrześcijan

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: nad Jordanem • CZAS: ok. 33 r. • BOHATER: Jezus, Jan


EWANGELIA MATEUSZA • W roku liturgicznym A czytamy Ewangelię według św. Mateusza. Według tradycji uważana jest ona za najstarszą, do naszych czasów zachowała się jedynie w wersji greckiej. Według świadectw starożytnych w pierwotnej wersji była spisana w języku aramejskim. Jej autorem jest powołany przez Jezusa na ucznia celnik Lewi – Mateusz. Pierwotna wersja Ewangelii powstała w latach 64-67 podczas głoszenia Piotra i Pawła w Rzymie. Ewangelia adresowana była do chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Jej grecka redakcja nastąpiła po roku 70. W nowej formie Ewangelia stanowić miała regułę i katechizm życia wspólnoty chrześcijańskiej.

NOWY MOJŻESZ • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego. Na Jego przyjście wskazują licznie cytowane przez Mateusza  proroctwa Starego Testamentu. Stąd też podział Ewangelii (poza wstępem i epilogiem) odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza: • Księga pierwsza – Program królestwa (Mt 3-7)  • Księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • Księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • Księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) • Księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Mateusz (podobnie jak Marek i Łukasz, ale w odróżnieniu od Jana) przedstawia chrzest niejako oczami samego Jezusa (3,16: a oto otworzyły się Mu niebiosa  i ujrzał Ducha Bożego). Zwróć uwagę, że to właśnie Mateusz ze wszystkich ewangelistów podaje nam najwięcej szczegółów dotyczących całej sceny. W wydawałoby się niechętnym przyjęciu przez Jana (3,14: To ja potrzebuję chrztu od Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?) zawiera się prorockie uznanie przez niego zarówno bezgrzeszności Jezusa, jak i Jego wyższości. Teraz Jezus po raz pierwszy zabiera głos w Ewangelii Mateusza i mówi od razu o swoim posłannictwie (3,15: Pozwól teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe). Czasownik „wypełnić” zwykle odnosi się w tej Ewangelii do wypełnienia proroctwa (1,22; 2, 15.17.23; 4,14) i taki ma sens również tutaj. Przyjmując chrzest, Jezus razem z Janem uczestniczą w zapoczątkowaniu całego planu sprawiedliwości Bożej, który stanie się z czasem udziałem wszystkich narodów. Ewangelia Mateusza zakończy się zaproszeniem do głoszenia i udzielania chrztu w imię Trójcy (28,18-20). Tu znajdujemy już zapowiedź tej misji.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wszystko po kolei: Jezus mu odpowiedział: «Pozwól teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe». Wtedy Mu ustąpił.

Trzech razem: A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły Mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębicę i przychodzącego na Niego. A głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».

 

LINKI


A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły Mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębicę i przychodzącego na Niego (Mt 3,16).

Iz 11,2: I spocznie na niej Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej. 

Iz 61,1: Duch Pana Boga nade mną, bo Pan mnie namaścił. Posłał mnie, by głosić dobrą nowinę ubogim, by opatrywać rany serc złamanych, by zapowiadać wyzwolenie jeńcom i więźniom swobodę.

Ez 1,1: Działo się to roku trzydziestego, dnia piątego czwartego miesiąca, gdy się znajdowałem wśród zesłańców nad rzeką Kebar. Otworzyły się niebiosa i doświadczyłem widzenia Bożego. 

J 1,32: Jan dał takie świadectwo: Ujrzałem Ducha, który jak gołębica zstępował z nieba i spoczął na Nim. 

Dz 7,56: I [Szczepan] rzekł: «Widzę niebo otwarte i Syna Człowieczego, stojącego po prawicy Boga». 

1Kor 12,3: Otóż zapewniam was, że nikt, pozostając pod natchnieniem Ducha Bożego, nie może mówić: «Niech Jezus będzie przeklęty!». Nikt też nie może powiedzieć bez pomocy Ducha Świętego: «Panem jest Jezus». 

J 3,5: Jezus odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego. 

J 7,39: A powiedział to o Duchu, którego mieli otrzymać wierzący w Niego; Duch bowiem jeszcze nie był dany, ponieważ Jezus nie został jeszcze uwielbiony. 

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Polskie słowo “chrzest” nie jest przekładem greckiego baptismos. Wywodzi się od imienia Chrystusa, choć jego pochodzenie nie jest jasne. Oryginalne słowo baptismos oznacza “zanurzenie”. Jego znaczenie jest zatem ściśle związane z gestem zanurzenia w wodzie, choć – jak tłumaczy Katechizm Kościoła Katolickiego – zanurzenie w wodzie jest symbolem pogrzebania katechumena w śmierci Chrystusa, z której powstaje przez zmartwychwstanie z Nim jako „nowe stworzenie”.

• Chrzest – zanurzenie w wodach Jordanu, którego udzielał Jan Chrzciciel, nie był jeszcze chrztem, jakiego my dostępujemy. Pierwszym chrztem udzielanym w imię Jezusa na kartach Biblii jest chrzest w Dniu Pięćdziesiątnicy (PRZECZYTAJ TU>>)

• Sakrament chrztu ustanowił Jezus Chrystus, mówiąc tuż przed swoim wniebowstąpieniem: Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem” (Mt 28,19-20).

 

STO SŁÓW


Okres Narodzenia Pańskiego w liturgii Kościoła kończy się każdego roku świętem Chrztu Pańskiego. To nie tylko symbolika. Już Ewangelie przedstawiają nam właśnie moment chrztu Jezusa w Jordanie jako charakterystyczny początek Jego misji. Oto kończy się Jego życie ukryte pośród ludu, a zaczyna bycie Sługą.

Proroctwo Izajasza o Słudze Pana, którego metody i cel działania są szokujące i niespotykane, wypełni się właśnie w Jezusie Chrystusie. On będzie Sługą, który odda nawet życie dla zbawienia ludzi.

Dlatego propozycja zbawienia, przemiany życia, jest teraz skierowana do każdego człowieka. To musi szokować. Wciąż na nowo potrzebujemy pozwolić zadziwiać się myśli, że Bóg kocha naprawdę każdego, nawet tego, którego ja nie potrafię albo i nie chcę kochać.

Jezus przyszedł wypełnić plan Ojca. Oto początek Jego misji. To na razie tylko zapowiedź zwycięstwa Chrystusa i nowego życia, które stanie się odtąd udziałem chrześcijan. Nad Jordanem objawia się rzeczywistość Trójcy Świętej. Nie jest ona jednak tylko zewnętrzna wobec nas, Bóg sam jest wspólnotą, i ma to do siebie, że wciąż zaprasza człowieka do tej nadprzyrodzonej komunii ze sobą. Dlatego ochrzczony, który przyjmuje Ducha Świętego i staje się dzieckiem Bożym, słyszy wciąż wewnątrz siebie ten sam głos: Jesteś moim umiłowanym synem, córką…

 

1/6
"Chrzest Chrystusa", Guido Reni, m. 1622 a 1623 r., Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
2/6
"Chrzest Chrystusa", Piero della Francesca, ok. 1440-1450 r., National Gallery, Londyn
3/6
"Chrzest Chrystusa", Andrea Mantegna, ok. 1506 r., Kaplica św. Jana Chrzciciela w Mantui, Włochy
4/6
"Chrzest Chrystusa", Jean Colombe, m. 1485 a 1486 r., Musée Condé, Chantilly, Francja
5/6
"Chrzest Jezusa", Grigorij Gagarin, XIX w.
6/6
"Chrzest Chrystusa" na płaskorzeźbie Donatella, XV w.
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >