Kadr z filmu "Pasja" Mela Gibsona | Fot. King Royal Icon/YouTube

Dlaczego Szatan w „Pasji” podczas biczowania niesie demoniczne dziecko? Co symbolizuje?

Pojawiły się różne interpretacje tej sceny. Na przykład, że chodzi o Antychrysta, albo zobrazowanie sytuacji grzesznika, który przylgnął do Szatana, podobnie jak dziecko kochałoby swoją matkę, ale w perwersyjny sposób. Przede wszystkim jednak ten obraz jest ewidentną parodią tradycyjnych przedstawień Madonny z Dzieciątkiem.

Reklama

O Szatanie w „Pasji” Mela Gibsona pisałem już wcześniej, więc nie będę się powtarzał. Wiem natomiast, że pewną konsternację wzbudziła scena, gdy podczas biczowania Jezusa ten androgyniczny Szatan w ciemnej todze z kapturem, pojawia się, trzymając na rękach „dziecko”, które przez moment, dopóki nie odwróci się w naszą stronę, naprawdę wydaje się niemowlęciem przytulonym troskliwie i z miłością, ale ostatecznie okazuje się podstarzałym, ohydnym, łysym karłem o zepsutych zębach i niezdrowej cerze.

Profanacja wizerunku Madonny z Dzieciątkiem

Pojawiły się tu różne interpretacje. Na przykład, że chodzi o Antychrysta, albo zobrazowanie sytuacji grzesznika, który przylgnął do Szatana, podobnie jak dziecko kochałoby swoją matkę, ale w perwersyjny sposób. Przede wszystkim jednak ten obraz jest ewidentną parodią tradycyjnych przedstawień Madonny z Dzieciątkiem.

Istnieje typ ikonograficzny o nazwie Eleusa, ukazujący Maryję, która trzyma w ramionach małego Jezusa i pochyla głowę, aby przytulić swój policzek do policzka syna. Chrystus obejmuje ją jedną ręką (często niewidoczną) za szyję, a drugą trzyma w ręce Matki. Takie przedstawienie obu postaci służy podkreśleniu ich silnego związku uczuciowego. To gest wielkiej, matczynej czułości, ciepła, bliskości. Sam Bóg posługuje się tym obrazem w Księdze Ozeasza, kiedy mówi: „byłem jak ten, który podnosi do swego policzka niemowlę” (Oz 11, 4).

Reklama
Reklama

W scenie z filmu Gibsona Szatan parodiuje ten motyw i wypacza jego symbolikę. Dokonuje niejako jego profanacji. Szatan trzymający zdeformowane dziecko jest obrazem anty-Madonny. Dziecko jest brzydkie, bo jest deformacją dobra.

Nieudolne naśladowanie Boga

Nieraz można się spotkać z twierdzeniem (obecnym już u ojców Kościoła), że Szatan to „małpa Pana Boga” – w takim sensie, że Go małpuje, naśladuje nieudolnie, szyderczo, czyniąc to wszystko celem doprowadzenia człowieka do rozpaczy. On niczego nie tworzy, tylko udaje. Powtarza, ale nie na zasadzie wiernego naśladowania, lecz parodii, odbijania w krzywym zwierciadle, aby zdeformować to co piękne.

Reżyser, odpowiadając na maila od redakcji „Christianity Today”, tak objaśnił sens tej sceny: „To jest zło zniekształcające dobro. Cóż jest bardziej czułego i piękniejszego niż matka i dziecko? Więc Diabeł bierze to i trochę zniekształca. Zamiast normalnej matki i dziecka mamy więc androgyniczną postać trzymającą czterdziestoletnie niby dziecko z włosami na plecach. To jest dziwne, szokujące, przekraczające granice, tak jak szokujące i przekraczające granice jest odwrócenie Jezusa, aby dalej biczować go po klatce piersiowej – dokładnie w tym samym momencie pojawia się Diabeł z dzieckiem” (cyt. za: Moring Mark . What’s up with the ugly baby?, „Christianity Today” March 1, 2004 – tłumaczenie własne).

Reklama
Reklama

Reklama

Dołącz do naszych darczyńców. Wesprzyj nas!

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

SKLEP DOBROCI

Reklama

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas - złóż darowiznę