Ukazał się najnowszy „Rocznik Statystyczny Kościoła katolickiego w Polsce”, który obejmuje m.in. informacje o parafiach, duchowieństwie oraz praktykach sakramentalnych za 2024 rok.
19 października w parafiach w całej Polsce przeprowadzono liczenie wiernych uczestniczących w niedzielnej Mszy św. oraz przystępujących do Komunii św. określanych jako Dominicantes i Communicantes. Badanie od lat realizuje pallotyński Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego.
Dr hab. Marcin Jewdokimow, dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego SAC, przedstawił dane dotyczące życia sakramentalnego. Wskaźnik Dominicantes w 2024 roku wyniósł 29,6%, natomiast Communicantes – 14,6%. W porównaniu z rokiem 2023 oznacza to niewielki wzrost: o 0,57 punktu procentowego w przypadku Dominicantes i o 0,64 punktu procentowego w przypadku Communicantes.
Ks. prof. Wojciech Sadłoń, wicedyrektor Instytutu, zaznaczył, że w Polsce funkcjonuje 10 352 parafii, w tym 9 664 diecezjalnych i 688 zakonnych. Dodatkowo pod opieką parafii katolickich znajduje się ponad 40,5 tys. zabytków nieruchomych.
Dwa trendy w Kościele w 2024 roku
Dane zawarte w roczniku „Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia” pokazują zarówno instytucjonalny, jak i społeczny wymiar funkcjonowania Kościoła w Polsce na tle globalnych przemian. Pierwszy obserwowany trend dotyczy spadku liczby duchowieństwa i osób zakonnych. W latach 2018-2024 liczba księży należących do poszczególnych diecezji zmniejszyła się o 6,4%, a posługujących w parafiach – o 11,7%. Liczba kleryków diecezjalnych spadła w ostatnim roku o 5,3%, a od 2018 roku – o ponad połowę. W tym samym okresie liczba sióstr zakonnych czynnych spadła o ponad 2 000. Jednocześnie rośnie liczba diakonów stałych – w 2022 roku było ich 99, a w 2024 już 109.
Drugi trend dotyczy praktyk religijnych społeczeństwa. Wskaźniki Dominicantes i Communicantes utrzymują się na stabilnym poziomie, przy niewielkich wzrostach w 2024 roku (29,6% i 14,6%). Zauważalny jest również wzrost wskaźnika Communicantes względny, który wskazuje odsetek osób przyjmujących Komunię Świętą wśród uczestników Mszy. W 2024 roku wyniósł on 49,5%, co oznacza, że niemal co druga osoba obecna na Eucharystii przystępuje do Komunii, podczas gdy w 2015 roku było to 43%.
Przeczytaj również
-
Czy kapłani są jeszcze potrzebni?
-
Wyraźny wzrost pobożności eucharystycznej w USA
-
Kolejne aresztowania księży i likwidacja Caritasu. Trwają prześladowania Kościoła w Nikaragui
-
Paweł Domagała: zostaję w Kościele katolickim
-
Polacy lepiej oceniają działalność Kościoła. Są wyniki nowego sondażu
-
Abp Ryś po raz pierwszy na spotkaniu Komitetu KEP ds. Dialogu z Judaizmem. „Naszym zadaniem jest edukacja”
-
Papież spotkał się z komisją ds. dialogu teologicznego. „Kolejny krok do pełnej komunii kościelnej”
-
Zamach na kościół katolicki w Nigerii. Jest wiele ofiar śmiertelnych
-
„Chrześcijanie i muzułmanie świadkami nadziei”. Dziś XXII Dzień Islamu w Kościele katolickim w Polsce
-
Austria: kobiety zajmą stanowiska kierownicze w Kościele
-
Bahrajn: konsekrowano katedrę Matki Bożej Arabskiej
-
Holandia: z powodu pandemii Kościół zakazał publicznych liturgii wieczornych. Nie będzie też pasterek
-
Mjanma: wojsko regularnie atakuje instytucje katolickie
-
List otwarty rodziców osób z niepełnosprawnościami do kapłanów Kościoła katolickiego w Polsce
-
Bp Jeż na ad limina: obojętność religijna młodych wyzwaniem dla Kościoła
Katolicy w polskich diecezjach
Religijność Polaków wykazuje także wyraźne zróżnicowanie regionalne. Najwyższy wskaźnik Dominicantes odnotowano w diecezjach tarnowskiej (62,3%), rzeszowskiej (52,4%) i przemyskiej (50%), natomiast najwyższy odsetek Communicantes występuje w diecezjach: tarnowskiej (26,2%), zamojsko-lubaczowskiej (21,8%) oraz białostockiej (21,2%).
Sakramenty w dobie zmian demograficznych
W 2024 roku udzielono 247,2 tys. sakramentów chrztu, prawie 320 tys. osób przystąpiło do I Komunii Świętej, a blisko 213 tys. przyjęło bierzmowanie. Sakrament małżeństwa zawarło 68,3 tys. par. Spadki w tych obszarach odzwierciedlają zarówno zmiany demograficzne (np. mniejsza liczba urodzeń), jak i kulturowe (np. zmniejszenie liczby małżeństw sakramentalnych).
To rzeczywiście mocny spadek – powiedział podczas prezentacji rocznika ks. dr hab. Wojciech Sadłoń SAC i dodał, że podobny trend dotyczy ślubów cywilnych. Podkreślił, że udział liczebny małżeństw sakramentalnych w stosunku do liczby wszystkich małżeństw zawieranych w Polsce w okresie od 2014 roku do 2024 wynosi od 50 do 70 proc. Uśredniając, sakramentalny charakter ma dziś około połowa zawieranych u nas małżeństw.
Zdaniem prof. Krzysztofa Koseły statystyki dotyczące małżeństw dowodzą, że Polski nie omijają trendy światowe. Związki sformalizowane, gdzie składa się solenne obietnice – są niewygodne i ludzie wybierają wygodę. Tak świat się zmienia. Jak długo jeszcze będzie zmieniał się w tym kierunku, nie wiadomo, ale to grozi zapaścią – powiedział socjolog UW.
Rocznik pokazuje także znaczenie Kościoła jako organizacji społecznej. W 2024 roku ponad 40,5 tys. zabytków nieruchomych było pod opieką parafii, z czego niemal 60% udostępniono zwiedzającym, a ponad połowa (24,1 tys.) znajdowała się w rejestrze zabytków.
Liczba osób duchownych i konsekrowanych na świecie
Z perspektywy globalnej, od 1970 roku liczba księży na świecie zmniejszyła się o ponad 12 tys., przy czym liczba księży diecezjalnych wzrosła o blisko 8 tys., a zakonnych spadła o około 20 tys. Liczba sióstr zakonnych zmniejszyła się z ponad miliona do prawie 600 tys., a braci zakonnych – z 79 tys. do 49 tys. Z kolei liczba diakonów stałych wzrosła z 309 do niemal 49,5 tys. W tym samym czasie liczba katolików na świecie wzrosła z ponad 650 mln do 1,405 mld, przy czym procentowy udział katolików w globalnej populacji pozostaje względnie stały (około 18%).
Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC, KEP, KAI, js/Stacja7
