Nasze projekty

Ks. Halik: Kościół w Polsce jest wezwany do głębokiej reformy

Kościół w Polsce powinien zrozumieć obecny kryzys związany z wykorzystywaniem seksualnym małoletnich jako wezwanie do głębokiej reformy - uważa ks. prof. Tomáš Halík. Czeski duchowny przemawiał podczas odbywającej się w Warszawie międzynarodowej konferencji „Ochrona dzieci Bożych naszą wspólną misją”. Uczestniczą w niej przedstawiciele Kościoła w Europie Środkowej i Wschodniej.

Fot: Center for the Study of Europe/ CC BY-SA 2.0

W wystąpieniu zatytułowanym “Z sercem skruszonym” ks. Tomáš Halík stwierdził, że wykorzystywanie nieletnich w Kościele jest jedną z najbardziej bolesnych ran Kościoła. Dodał, że chodzi o rany jakie oficjalni przedstawiciele Kościoła zadali bezbronnym, zwłaszcza dzieciom i młodzieży, co z kolei mocno uderzyło we wiarygodność Kościoła w dzisiejszym świecie.

Ujawniana stopniowo, długo ukrywana i banalizowana pandemia nadużyć seksualnych, psychologicznych i duchowych oraz nadużywania władzy i autorytetu przez członków duchowieństwa jest jednym z aspektów głębokiego kryzysu Kościoła w dzisiejszym świecie – powiedział czeski duchowny. W jego opinii, nie jest to choroba jednostek, lecz jest to choroba systemu.

Chorobę tę, ocenił prelegent trzeba widzieć w szerszym kontekście i można ją przezwyciężyć jedynie odwagą, by zreformować wiele związanych z nią problemów dotyczących teologicznego, duszpasterskiego i duchowego poziomu rozumienia Kościoła i kapłaństwa. Środki dyscyplinarne same w sobie nie rozwiążą problemu – tłumaczył ks. Halík.

Reklama
Reklama

Zjawisko nadużyć odgrywa dziś podobną rolę, niegdyś w późnym średniowieczu zjawisko skandali związanych ze sprzedażą odpustów, które przyspieszyło reformację – stwierdził czeski duchowny podkreślając, że z tego powodu Kościół potrzebuje głębokiej reformy.

„Konieczna jest zmiana mentalności”

Za inspirację należy brać „reformę katolicką” z XVI wieku, której zasadniczym składnikiem było pogłębienie duchowości, co dokonało się zwłaszcza za sprawą mistyków, takich jak św. Teresa z Avila, św. Jan od Krzyża i św. Ignacy Loyola. Chodzi także, wskazywał czeski duchowny, o pogłębienie stylu duszpasterskiego oraz posługi biskupiej i kapłańskiej, w czym inspirująca może okazać się postać św. Karola Boromesza. Konieczna jest zmiana mentalności, zmiana kultury relacji w Kościele – mówił prelegent.

Ks. prof. Halík przypomniał, że na Na Soborze Watykańskim II Kościół próbował zreformować swój styl duszpasterski i swój stosunek do współczesnego świeckiego świata. Zrozumiał bowiem, że prowadzenie wojny kulturowej przeciwko nowoczesności prowadzi Kościół w ślepy zaułek historii. Reforma ta pozostała w dużej mierze niezrozumiana i niezrealizowana, zwłaszcza w krajach pod rządami komunistycznymi. Szczególnie w tych krajach, system klerykalizmu nie został przezwyciężony – stwierdził czeski duchowny.

Reklama
Reklama

Prezes Czeskiej Akademii Chrześcijańskiej stwierdził, że odpowiedzią Kościoła na rewolucję seksualną lat sześćdziesiątych był strach i panika. Nacisk na moralność seksualną stał się dominującym tematem kazań i istniała luka między nauczaniem Kościoła a praktyką wielu katolików, w tym księży”, ocenił duchowny przypominając, że papież Franciszek nazwał to „neurotyczną obsesją”. Prelegent zaznaczył, że Kościół zaczął zajmować się hipokryzją i skandalami późno, dopiero w odpowiedzi na ujawnienie tych zjawisk w mediach świeckich.

Zdaniem czeskiego teologa tendencja do tuszowania i bagatelizowania przez Kościoły w krajach postkomunistycznych nadużyć seksualnych, ale także psychicznych i duchowych, ma szereg konkretnych przyczyn. Główną przyczyną był klerykalizm, triumfalizm oraz nadużycie władzy i autorytetu.

„Trzeba stawić czoła kryzysowej bez lęku”

Według ks. prof. Halíka przypadki nadużyć wskazują na kryzys całego duchowieństwa. Kryzys ten może zostać przezwyciężony jedynie dzięki nowemu pojmowaniu roli Kościoła we współczesnym społeczeństwie – Kościoła jako „pielgrzymującego ludu Bożego”, Kościoła jako „szkoły mądrości chrześcijańskiej”, Kościoła jako „szpitala polowego” i Kościoła jako miejsca spotkania, dzielenia się i pojednania.

Reklama

Obecnemu kryzysowi trzeba stawić czoła bez lęku i paniki, z ufnością w Pana historii – powiedział prelegent dodając, że rozwiązanie zakłada spokojną i dokładną analizę duchową.

O ile polski Kościół nie zrozumie obecnego kryzysu jako kairosu i wezwania do głębokiej reformy, jeśli Kościół nie ujawni polskiemu społeczeństwu – a zwłaszcza młodemu pokoleniu – innego oblicza chrześcijaństwa, obecny proces sekularyzacji w Polsce będzie jeszcze bardziej radykalny niż w innych krajach katolickich, takich jak Hiszpania czy Irlandia – powiedział duchowny.

Ks. pof. Tomáš Halík (ur. 1948) jest profesorem Uniwersytetu Karola w Pradze, prezesem Czeskiej Akademii Chrześcijańskiej i proboszczem parafii akademickiej św. Salwatora. W czasach komunistycznych został potajemnie wyświęcony na kapłana następnie służył w „kościele podziemnym”. Należał do bliskich współpracowników prezydenta Czech Václava Havla, a także wieloletniego arcybiskupa Pragi, kard. Františka Tomáška. Po upadku reżimu komunistycznego w 1989 r. był sekretarzem generalnym Konferencji Biskupów Czeskich. Papież Jan Paweł II mianował go doradcą Papieskiej Rady ds. Dialogu z Niewierzącymi (1990).

Posiada doktoraty honoris causa z teologii uniwersytetów w Erfurcie i Oksfordzie. Jego książki zostały przetłumaczone na 19 języków.

Międzynarodową konferencję przedstawicieli Kościoła w Europie Środkowej i Wschodniej „Ochrona dzieci Bożych naszą wspólną misją” zorganizowały: Papieska Komisja ds. Ochrony Małoletnich i Konferencja Episkopatu Polski.

Uczestnicy wydarzenia, pochodzący z 20 państw, zastanawiają się „jak Kościół reaguje dziś na kryzys wykorzystywania seksualnego małoletnich ze strony członków Kościoła” oraz w jaki sposób może on dać nań jeszcze bardziej adekwatną odpowiedź „na ten ogromny wstrząs, przed którym stajemy”.

ag/KAI/Stacja7

Dołącz do naszych darczyńców. Wesprzyj nas!

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

Reklama

SKLEP DOBROCI

Reklama

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas - złóż darowiznę