Jak polski Kościół działa ws. wykorzystywania seksualnego nieletnich?

Instytucje polskiego Kościoła podsumowały swoje działania dotyczące budowy systemu ochrony przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu nieletnich. W czasie konferencji przedstawiciele różnych instytucji omówili działania podmiotów kościelnych.

Polub nas na Facebooku!

Konferencję rozpoczął o. Adam Żak SJ, koordynator KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, szef Centrum Ochrony Dziecka. To nie jest marginalny problem, ale to jest bardzo poważny problem społeczny. Sposób w jaki zorganizowany jest Kościół powoduje, że dzisiaj nikt nie ma obrazu całości i do dzisiaj ten obraz nie jest pełny. Teraz jest to problem społeczny i nasze działania będą owocne, jeżeli społeczeństwo zrozumie, że to jest problem – mówił.

Centrum Ochrony Dziecka prowadzi działalność szkoleniową w zakresie psychologicznym, pedagogicznym i duchowym. COD we współpracy z Akademią Ignatianium w Krakowie prowadzi studia podyplomowe z zakresu profilaktyki przemocy seksualnej wobec dzieci i młodzieży. Studia te trwają trzy semestry, a ukończyły je dotąd 73 osoby: księża, siostry zakonne i świeccy.

 

Fundacja św. Józefa wydała 700 tysięcy złotych na pomoc

Głos w trakcie konferencji zabrała też Marta Titaniec z Fundacji św. Józefa. Ta organizacja wspiera terapię osób pokrzywdzonych, ale zajmuje się też kontaktem z poszczególnymi diecezjami. W 2020 roku fundacja wydała na ten cel 700 tysięcy złotych.

Fundacja utworzyła też punkt wsparcia dla osób pokrzywdzonych w Poznaniu, a także dwie grupy terapeutyczne w Krakowie i w Warszawie.

Środki na działalność pochodzą głównie z wpłat polskich diecezji. Zgodnie z uchwałą KEP, składki naliczane według tych samych kryteriów mają być wpłacane przez diecezje na rzecz fundacji w systemie rocznym.Każdy z biskupów wpłaca 2 tys. zł rocznie, a prezbiter – 150 zł. Fundacja dysponuje budżetem w wysokości ok. 3 mln zł rocznie. Planem fundacji na 2021 rok jest rozbudowanie systemu grantowego dla skrzywdzonych, który ma rozszerzyć ich wsparcie – powiedziała Marta Titaniec.

 

Delegat i duszpasterz w każdej diecezji

W każdej polskiej diecezji został wyznaczony delegat do spraw ochrony dzieci i młodzieży. Ma on za zadanie przyjąć zgłoszenie o wykorzystywaniu seksualnym i poprowadzić dochodzenie: zbadać fakty, zgromadzić dowody i przekazać sprawę do Kongregacji Nauki Wiary. Swoją pracę opisał ksiądz Piotr Odziemczyk, delegat z archidiecezji warszawskiej.

Bardzo ważne jest, żeby delegatem była również kobieta, osoba świecka. W innym przypadku dochodzi do sytuacji, kiedy wykorzystana seksualnie kobieta musi opowiedzieć o tym księdzu, więc uznaliśmy, że ważne jest, żeby jednym z delegatów była kobieta – wyjaśnił.

Przypomniał też, że od osoby wykorzystywanej nie wolno przyjmować przysięgi i nie wolno tworzyć wrażenia, że się jej nie ufa. Praca delegata polega przede wszystkim na empatii, na właściwym podejściu do osoby wykorzystanej – stwierdził.

Zaznaczył też, że w ostatnich miesiącach można było zaobserwować zwiększenie się ilości zgłoszeń dotyczących wykorzystywania seksualnego przez duchownych po premierach filmów dokumentalnych braci Sekielskich „Tylko nie mów nikomu” i „Zabawa w chowanego”.

W każdej diecezji poza delegatem powołany został też duszpasterz osób zranionych, który oferuje opiekę i modlitwę. Bardzo trudno dziecku, które zostało skrzywdzone, znaleźć odpowiedź na pytanie, czy Bóg jest i czy jest dobry, skoro w Kościele, który o Panu Bogu odpowiada, to mu się przydarzyło. (…) Spotykam w tych osobach wielki ból, ale jednocześnie noszą w sobie wielką siłę do tego, by zawalczyć i zatroszczyć się o siebie. Ta siła jest wielką nadzieją kościoła – mówi ks. Łukasz Knieć, duszpasterz osób zranionych z diecezji opolskiej.

W trakcie konferencji głos zabrał także Zbigniew Nosowski, przedstawiciel inicjatywy „Zranieni w Kościele”, która uruchomiła telefon zaufania dla osób wykorzystanych seksualnie przez duchownych. Osoby skrzywdzone mogą z jego pośrednictwem poprosić o pomoc, zgłosić krzywdę i uzyskać niezbędne wsparcie. Dzwonił 18-latek, który dopiero co był skrzywdzony, ale dzwoniła też 80 letnia kobieta, która opowiadała o krzywdzie sprzed 60 lat – wspomniał Nosowski opisując działalność telefonu.

Inicjatywa jest finansowana ze zbiórek społecznych.

 

Skala problemu w Kościele

Jak przypomniał przedstawiciel Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego ks. Wojciech Sadłoń, w 2019 roku został przygotowany raport dotyczący wykorzystywania seksualnego w w polskim Kościele. Według niego, od 1990 roku do 2018 odebrano 382 zgłoszenia przypadków wykorzystywania seksualnego małoletnich (do 18. roku życia) przez duchownych dotyczących czynów z lat 1950-2018. W diecezjach 284 oraz 98 w zakonach męskich, w tym 198 dotyczących osób poniżej 15. roku życia, a 184 powyżej 15. roku życia.

Większość ofiar zarzucanych czynów wykorzystywania stanowili chłopcy (56%). Zdecydowanie mniej (38%) ofiar stanowiły dziewczynki. Jedynie 1% ofiar obejmował obydwie płcie. W przypadku 5% przypadków nie podano informacji na temat płci ofiar.

Wśród ofiar wykorzystywania popełnionego we wcześniejszych latach znacznie rzadziej były dziewczynki. Dopiero w późniejszych dekadach wśród ofiar dziewczynki zaczęły stanowić istotną część.

Dodał też, że ISKK będzie kontynuował takie badania i nowy raport obejmie zgłoszenia od połowy 2018 roku do końca 2020. Jak przewidują przedstawiciele Kościoła, w tych miesiącach doszło do fali nowych zgłoszeń i ujawnień przestępstw seksualnych. Może to być spowodowane nagłośnieniem tego rodzaju tematów w mediach. Dzięki badaniom będziemy mogli spojrzeć na ten proces w skali ogólnopolskiej. Obecnie aktualizowany jest formularz, który następnie zostanie rozesłany do wszystkich kurii i zgromadzeń zakonnych. Mam nadzieję, że na wiosnę przyszłego roku poznamy wyniki tych badań – wyjaśnia ks. Piotr Studnicki, kierownik Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, którym z ramienia Episkopatu jest abp Wojciech Polak, Prymas Polski.

 

Skala problemu w Polsce

Przestępstwa pedofilii oraz molestowania małoletnich są w Polsce – nie tylko w Kościele – poważnym problemem społecznym. Według „Raportu o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce. Dzieci się liczą 2017”, opublikowanego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, 12,4 proc. dzieci i młodzieży między 11. a 17. rokiem życia doświadczyło przynajmniej jednej z form wykorzystania seksualnego.

Co roku sądy państwowe skazują za przestępstwa wykorzystywania seksualnego małoletnich (art. 200, do 15. roku życia) średnio 1 tys. 356 osób, a wszczynanych spraw jest 2 tys. 213 (średnia za ostatnie 10 lat).

W okresie między 1990 a 2019 r. skazano prawomocnymi wyrokami państwowych sądów – 28 tys. 820 osób, w tym – wedle danych Raportu ISKK z 2019 – 85 duchownych. Natomiast karę więzienia odbywa 1073 osób skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, w tym trzech duchownych wyznania rzymskokatolickiego. Nie ma ani jednego zakonnika.

 

ag/Stacja7

Reklama

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


Reklama

Reklama

O. Żak o pedofilii: Kościół w Polsce długo nie uczył się na cudzych błędach

"W Kościele w Polsce przez długi czas nie było świadomości, że konieczne jest uczenie się na cudzych błędach" – powiedział o. Adam Żak, koordynator KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży. Podczas konferencji pt. „Budowa w Kościele w Polsce systemu przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich” jezuita przypomniał, że to Jan Paweł II dostrzegł globalny charakter pedofilii w Kościele i wszczął działania na rzecz skutecznego wykrywania tych przestępstw.

Polub nas na Facebooku!

O. Żak przypomniał, że w 2001 r. Jan Paweł II nakazał, żeby wszystkie zgłoszone przypadki wykorzystywania seksualnego małoletnich przez duchownych zgłaszać do Kongregacji Nauki Wiary tak, aby postępowania były przeprowadzane pod nadzorem Stolicy Apostolskiej. Było to wynikiem papieskiej konstatacji, iż lokalni pasterze i przełożeni nie postępowali w zakresie ochrony dzieci w sposób, jaki przystoi Kościołowi – stwierdził jezuita.

Dyrektor Centrum Ochrony Dziecka ocenił, że tym, co miało największy wpływ na rozruch systemu ochrony małoletnich były skandale, jakie miały miejsce w różnych częściach świata ale też nacisk Stolicy Apostolskiej a nie wewnętrzne działania lokalnych Kościołów. Jako Kościół byliśmy dość immunizowani przez wyobrażenia o naszej odmienności, o szczególnej więzi między ludem Bożym a duchowieństwem itd. – powiedział o. Żak.

To dlatego budowanie całościowej odpowiedzi w postaci systemu przeciwdziałania pedofilii w Kościele napotkało na trudności, które były też w innych krajach – stwierdził duchowny dodając jednak, że Kościół w Polsce nie był skłonny wyciągać wnioski z tamtejszych doświadczeń.

Podkreślił, że jeśli chodzi o zjawisko ujawniania przypadków wykorzystywania seksualnego małoletnich przez duchownych najwięcej wydarzyło się w ostatnich dwóch latach.

 

Kościół katolicki opracował całościowy system ochrony

Jezuita wskazał na coraz bardziej profesjonalny system ochrony, na struktury eksperckie w diecezjach i zakonach oraz rozbudowany system szkoleń prowadzonych przez ekspertów Centrum Ochrony Dzieci dla poszczególnych grup księży, sióstr zakonnych oraz innych środowisk w całej Polsce.

O. Żak zwrócił uwagę, że jeśli chodzi o budowanie systemu ochrony małoletnich, to Kościół katolicki jest jedyną instytucją, która opracowała całościowy system w tej dziedzinie. Teraz zaś chodzi o to, aby świadomość o konieczności ochrony najmłodszych ogarnęła całe społeczeństwo. Nasze prace będą owocne, jeśli społeczeństwo uświadomi sobie, że ma problem – stwierdził podkreślając, że ogromna rola w tej mierze spoczywa na mediach.

 

 

Dyrektor Centrum Ochrony Dziecka przypomniał że poprzedni Rzecznik Praw Dziecka, Marek Michalak apelował o stworzenie w Polsce narodowej strategii w zakresie prewencji wobec przemocy seksualnej wobec dzieci.

Konferencja zatytułowana „Budowa w Kościele w Polsce systemu przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich”, odbywa się w trybie on-line. Celem wydarzenia jest poinformowanie polskich mediów o działaniach jakie podejmuje Kościół w Polsce w ramach pomocy pokrzywdzonym, ochrony dzieci i młodzieży oraz przeciwdziałaniu przypadkom wykorzystywania seksualnego przez duchownych.

Podczas konferencji głos zabrali m.in. Marta Titaniec z rządu Fundacji Świętego Józefa, ks. Piotr Studnicki, szef biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży oraz ks. Wojciech Sadłoń, dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego oraz Zbigniew Nosowski, pomysłodawca inicjatywy „Zranieni w Kościele”.

Konferencja prowadzona w trybie on-line zorganizowana została przez KAI we współpracy z Koordynatorem KEP i Biurem Delegata KEP ds. ochrony małoletnich.

ZOBACZ TEŻ: O. Żak SJ o raporcie ws. McCarricka: Ktoś musiał złamać sekret papieski

 

kh/KAI/Stacja7

 

Reklama

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


Reklama

Reklama

Copy link
Powered by Social Snap