Fot, Screen Facebook/Jacek WIOSNA Stryczek

13 listopada 2026

Bóg działa przez nas. Musimy odbudować ideały Szlachetnej Paczki

"Szlachetna Paczka to jest dzieło Boga. To jest ta góra, którą przeniosło ziarnko gorczycy. A teraz jest czas, żeby Bóg się upomniał - ale Bóg działa przez nas. Dlatego bądźmy razem, aby odtworzyć ideały Szlachetnej Paczki, bo u jej podstaw leży przykazanie miłości wzajemnej."

Redakcja portalu WYWIAD STACJI7

 

O tym, dlaczego mądra pomoc nie polega na dawaniu ryby ani nawet wędki, lecz mentalności wędkarza; jak Polacy wracający z emigracji zbudowali fenomen Szlachetnej Paczki oraz o przejęciu Stowarzyszenia WIOSNA w 2018 roku i walce o ocalenie jego ducha – mówi ks. Jacek Wiosna Stryczek, twórca Szlachetnej Paczki i Akademii Przyszłości.

Stacja7: Gdy tworzył Ksiądz Szlachetną Paczkę, nie chodziło o samo rozdawanie paczek z jedzeniem, ale o coś znacznie głębszego – o budowanie relacji i wydobywanie z ludzi piękna. Na czym polegał ten pierwotny ideał „mądrej pomocy”, który porwał setki tysięcy Polaków?

Ks. Jacek Wiosna Stryczek: Rok 2001, czyli czas, kiedy tworzyliśmy Szlachetną Paczkę, to był chyba rok największej biedy w Polsce. Wtedy do władzy doszła postkomunistyczna lewica, która całkowicie porzuciła sprawy ludzi. Obrazowo mówiąc: nawet pieniądze przeznaczone na pomaganie zostały przekierowane niby do urzędów pracy, ale tak naprawdę gdzieś wyparowały i nic z tego nie było. A ponieważ ja nie nasycam się tym, że jednej osobie pomogę, zrobię sobie zdjęcie i jestem szczęśliwy, tylko chcę pomóc wszystkim – musiałem wymyślić system, który łączy biednych i bogatych. I to właśnie stało się w Szlachetnej Paczce.

Ten system okazał się fenomenem na skalę europejską, impulsem była relacja i spotkanie dwóch światów, a za tym szły też konkretne pieniądze i organizacja, która urosła do potężnej instytucji. Co sprawiło, że ta idea tak mocno rezonowała w Polakach i budowała prawdziwe piękno, a nie tylko jednorazowy odruch serca?

Nie dawaliśmy ludziom wędki – dawaliśmy im mentalność wędkarza. Bo jeżeli ktoś dostaje rybę, to ją zje. Jeżeli dostanie wędkę, to ją sprzeda, kupi ryby i dalej nic nie będzie miał. A jak ma mentalność wędkarza, to nawet z kija zrobi sobie wędkę i będzie łowił.

Ten projekt jest bardzo złożony, bo w grę wchodzą tu jeszcze wolontariusze, a wszystko działo się w kraju zdemoralizowanym przez PRL, w którym ludzie nie lubili sobie pomagać. To w ogóle nie jest prawda, że Polacy byli wtedy dobrzy i chętni – bardzo niewiele osób chciało pomagać. Musieliśmy cierpliwie, wbrew wszystkim trendom rynkowym, budować ten projekt. Testowaliśmy go z bogatymi, ze średniozamożnymi, ze studentami, z rodzicami, z politykami – z kim się tylko dało, i nikomu się nie chciało poza wąską grupą ludzi.

Prawdziwa zmiana w Szlachetnej Paczce i w polskim pomaganiu nastąpiła dopiero po tym, jak Polacy weszli do Unii Europejskiej. Wiele osób wracało z zagranicy, widząc, że społeczeństwo może wyglądać inaczej, że pomaganie polega na czymś innym – że to nie jest tylko brudny miś i czekoladki na święta, ale coś prawdziwego, w co warto się zaangażować. Tak, to Polacy, którzy wrócili z emigracji, zbudowali prawdziwą, dużą Szlachetną Paczkę.

To rozróżnienie między wędką a mentalnością wędkarza – i odkrycie, że dopiero doświadczenie wolnego świata po wejściu do Unii odmieniło polskie podejście do pomagania – pokazuje, jak ogromną pracę u podstaw wykonaliście. Przez lata tworzył Ksiądz potężny, autorski ekosystem społeczny oparty na zaufaniu, autentyczności i odwadze. Aż przyszedł rok 2018 – co tak naprawdę się wtedy wydarzyło z dziełem życia i tymi ideałami, które budował Ksiądz przez kilkanaście lat?

Dodam jeszcze, że okres między 2007 a 2018 rokiem był niezwykle stresujący. Te stresy podzieliłbym na trzy etapy. Po pierwsze, było już więcej osób, łatwiej było znaleźć darczyńców czy wolontariuszy, ale bardzo trudno było sfinansować samo funkcjonowanie organizacji. Pracowaliśmy w modelu anglosaskim: jest mocna, profesjonalna organizacja, która tworzy system. Wszystkie koszty organizacyjne szły na pracowników i systemy – tak to wtedy nazywaliśmy: „ludzie i systemy” – a samo pomaganie działo się bezpośrednio między ludźmi. Skoordynowanie miliona osób, które pewnego dnia wymieniają się rzeczami, to gigantyczne przedsięwzięcie. To był pierwszy etap.

Drugi polegał na tym, jak nadążyć za tempem wzrostu – gwałtownie rosła liczba wolontariuszy i darczyńców, a nikt w Polsce nie robił wcześniej czegoś takiego na taką skalę. Trzeba się było uczyć błyskawicznie. Cały ten czas był dla mnie wyścigiem z czasem. Co więcej, mniej więcej do 2014-2015 roku w Polsce uważano, że wpisanie pracy w Stowarzyszeniu WIOSNA jako pierwszej pracy w CV to obciach i przeszkoda w znalezieniu zatrudnienia. Dopiero później przyszła moda na to, że dobrze mieć w CV taką organizację, tym bardziej że nasz wizerunek był znakomity.

Trzeci etap to coś, czego wtedy nie byłem świadomy: wstawiono do WIOSNY Joannę Sadzik, a potem Martynę Kowalczyk, które rozwalały nam zespół od środka. Uważałem, że od 2015 roku powinniśmy mieć już w organizacji pełną stabilizację, a jej nie mieliśmy – wszystko cały czas się waliło. Było to zupełnie niezgodne z moim doświadczeniem, bo mam umiejętność układania organizacji. Dużo wtedy wycierpiałem, aż w końcu szydło wyszło z worka i w 2018 roku nastąpiło wrogie przejęcie, poprzedzone atakiem Onetu.

Od tamtych wydarzeń minęło już osiem lat. Jak z perspektywy tych ośmiu lat wygląda dziś sytuacja Szlachetnej Paczki?

Rok 2018 zaczął się od wielkiej gali Szlachetnej Paczki pod koniec stycznia, na której udało nam się zgromadzić przedstawicieli wszystkich głównych mediów w Polsce. Wcześniej, w grudniu 2017 roku, byłem w studiu TVN24 w Krakowie, gdzie skonfrontowano mnie na antenie z Jurkiem Owsiakiem łączącym się z Warszawy i zapytano, czy go wspieram. Odpowiedziałem, że jako osoba znająca się na pomaganiu uważam, że to spoko, ale co do człowieka – nie. Wywołało to głębokie oburzenie. Takich sytuacji było dużo więcej, więc było wiadomo, że mój koniec jest blisko – nie wiedziałem tego na pewno, ale brałem to pod uwagę.

Atak Onetu polegał na tym, że nie było niczego, więc wymyślono cokolwiek – podobnie jak obserwujemy to dzisiaj w wielu sprawach publicznych. Wydawało nam się, że chodzi tylko o to, by mnie utopić. Niebawem okazało się jednak, że Szlachetna Paczka stała się własnością Joanny Sadzik, którą przecież odwołało Walne Zgromadzenie. A to Walne, które tworzyło organizację, składało się w stu procentach z wychowanków mojego duszpasterstwa akademickiego: lekarzy, prawników, ludzi z biznesu, programistów. Wszyscy ci ludzie zostali później albo zmanipulowani, albo ukarani karnym wyrzuceniem ze struktur Stowarzyszenia WIOSNA. Chodziło więc o przejęcie całej organizacji, w co początkowo nie mogliśmy uwierzyć. Tacy głupi nie jesteśmy, więc próbowaliśmy ją odbijać, ale przy tych zasobach nie mieliśmy świadomości, z czym się mierzymy. Na nas trenowano mechanizmy, które dziś oglądamy we współczesnej historii Polski.

Dlatego dzisiaj Szlachetna Paczka ma ideały tylko nominalnie – w rzeczywistości ich nie ma. Ideały mogą mieć poszczególni ludzie, ale na pewno nie zarząd, który wielokrotnie dopuszczał się złych rzeczy, co wielokrotnie wytykałem, w tym publicznych kłamstw. Na razie są tak obstawieni, że niewiele można formalnie zrobić. Napisałem jednak w tym roku do członków zarządu, że w końcu to jest dzieło Boże i sam Bóg się o nie upomni – tak jak w biblijnej historii o Zuzannie sam wymierzy sprawiedliwość. Mam nadzieję, że tak wreszcie zrobi. Tak mi powiedział, tak jak kiedyś powiedział mi, że będę tworzył Szlachetną Paczkę.

Wróćmy na koniec do tego, o czym rozmawialiśmy na początku: jeśli dziś wokół tamtego dzieła jest wciąż tyle goryczy, to gdzie teraz jest to prawdziwe piękno, o którym mówił Ksiądz na początku? Gdzie i jak dziś tworzyć coś pięknego, żeby nie dać sobie odebrać ideałów? No i co mają myśleć ludzie wspierający Szlachetną Paczkę?

Uważam, że jeżeli ktoś czuje się połączony ze Szlachetną Paczką i ma w sobie jej ideały – niech w niej będzie. Może nadejdzie czas, w którym będzie tam potrzebny, a dzisiaj niech po prostu działa zgodnie z tymi ideałami.

Warto też jasno powiedzieć, że obecna Paczka zaczęła od bezwzględnej eliminacji ze struktur liderów będących katolikami. Za tym stały siły, które lokalnie kompromitowały konkretnych ludzi, jak chociażby Rafała Wojtkiewicza, który jest obecnie w Ekstremalnej Drodze Krzyżowej, i wielu innych. Pewnie napiszę kiedyś o tym w książce – o tym, jak wykańcza się ludzi, kiedy dysponuje się odpowiednimi zasobami. Później jednak ludzie zaczęli się stawiać – i darczyńcy, i wolontariusze. Wtedy zarząd się schował. Nikt nie wie, ile ten zarząd dziś pracuje. Wszyscy narzekają, że Szlachetna Paczka zbiera ogromne pieniądze – 28 milionów złotych – a ma o połowę mniej pracowników i nie można się doprosić, żeby ktoś z nich działał. Może pojedyncze osoby coś jeszcze robią.

W każdym razie to jest dzieło Boga. Ja walczyłem o to, aby powstało. To jest ta góra, którą przeniosło ziarnko gorczycy. A teraz jest czas, żeby Bóg się upomniał – ale Bóg działa przez nas. Dlatego bądźmy razem, aby odtworzyć ideały Szlachetnej Paczki, bo u jej podstaw leży przykazanie miłości wzajemnej. 

Więcej ciekawych artykułów znajdziesz na stronie głównej: stacja7.pl