fot. Grzegorz Gałązka/Konferencja Episkopatu Polski Flickr
Czym jest konsystorz? Wyjaśniamy
Zebrania kardynałów mają niejedną nazwę i nie zawsze służą temu samemu.
Najkrócej mówiąc, konsystorz to zebranie kardynałów. Precyzyjniej: to zwołane przez Ojca Świętego posiedzenie Kolegium Kardynalskiego, czyli grona kardynałów, najbliższych współpracowników papieża. Kolegium w obecnej formie ukształtowało się w średniowieczu.
Najważniejsze spotkania kardynałów zjeżdżających się z całego świata kojarzą się z okresem sede vacante, czyli wakatu Stolicy Apostolskiej. Wtedy odbywa się konklawe (ostatnie miało miejsce 7-8 maja 2025), poprzedzone kongregacjami generalnymi, czyli zebraniami kardynałów przygotowującymi wybór nowego papieża.
W czasie pontyfikatu formalnie zwoływane posiedzenia Kolegium Kardynalskiego nazywa się konsystorzami. Tylko papież może je zwołać. W praktyce najbardziej znane są konsystorze związane z kreacją nowych kardynałów (ostatni taki konsystorz papieża Franciszka odbył się 7 grudnia 2024). Jednak to nie jedyny powód zwoływania konsystorzy.
Kodeks Prawa Kanonicznego rozróżnia konsystorz zwyczajny i nadzwyczajny (kan. 353). W konsystorzu nadzwyczajnym, zwoływanym z powodu szczególnych potrzeb Kościoła lub dla rozważenia poważniejszych spraw, wzywa się wszystkich kardynałów. Ten sam kanon doprecyzowuje też, że publiczny (z dopuszczeniem zaproszonych gości) może być tylko konsystorz zwyczajny sprawowany z uroczystościami, na przykład ten dla kreacji nowych kardynałów.
Przeczytaj również
-
Modlą się za innych, dziś same proszą o pomoc. Ich 150-letni klasztor pilnie potrzebuje remontu
-
Tymoteusz Puchacz wprost: „Wierzę w Jezusa Chrystusa i to dzięki Niemu jestem szczęśliwy”
-
Niezwykłe uzdrowienie chłopca za wstawiennictwem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. „Michał jest już zdrowy”
-
Notre-Dame, Lourdes i nie tylko! Te miejsca odwiedzi papież Leon XIV
-
Chłopiec po urodzeniu nie dawał oznak życia przez 61 minut. Dziś jest zdrowy! Cud przypisano abp. Fultonowi Sheenowi
-
„Mamo, tato, dlaczego nic nam o tym nie powiedzieliście?”. Francuzi odkrywają wiarę
-
15 obietnic Maryi dla modlących się na różańcu
-
Arcybiskup, który był gwiazdą telewizji i zdobył Emmy! Tego nie wiesz o Fultonie Sheenie
-
Wspomnienie odnalezienia ciała św. Klary. Czy jej szczątki zaginęły?
-
Ksiądz z Myślenic potrącony przez motocykl. Parafia apeluje: „bardzo potrzebuje modlitwy!”
-
Marcin Przeciszewski: Stolica Apostolska o dialogu religii w świecie konfliktów
-
Rola jezuity zmieniła Andrew Garfielda. „Łatwo było zakochać się w Jezusie Chrystusie”
-
Fabijański i Zawierucha w filmie o buncie w obronie krzyża. Jest pierwszy zwiastun „Egzaminu ’84” [ZOBACZ]
-
„Znachora” chyba zna każdy. A kim był człowiek, który tę historię napisał?
-
Nie tylko walka o medale. Polscy siatkarze znaleźli czas na modlitwę!
Podsumowując: zebrania kardynałów mają różne formy:
- Konklawe – podczas sede vacante, wyłącznie z udziałem kardynałów elektorów; odbywa się w Kaplicy Sykstyńskiej i ma na celu wybór nowego papieża.
- Kongregacje generalne – podczas sede vacante, z udziałem wszystkich kardynałów; odbywają się w Watykanie (najczęściej w Auli Pawła VI). Cel: sprawy organizacyjne, omówienie spraw Kościoła i rozeznanie przed wyborem nowego papieża.
- Konsystorz zwyczajny publiczny dla kreacji nowych kardynałów– uroczysta forma konsystorza, najbardziej znana z racji kreacji nowych kardynałów. Obrzęd przypominający liturgię zwykle odbywa się w Bazylice św. Piotra, czasem na placu przed bazyliką. Na taki konsystorz wzywa się wszystkich kardynałów z całego świata, mogą też uczestniczyć zaproszeni goście; zwykle jest transmitowany.
- Konsystorz zwyczajny (np. w sprawie kanonizacji) – zwykłe, formalne spotkanie najmniejszej liczby kardynałów, bo uczestniczą w nim z reguły tylko ci rezydujący w Rzymie (zarówno elektorzy, jak i nieelektorzy). Jest poświęcone naradzie nad ważnymi sprawami; odbywa się zwykle w Sali Konsystorza w Pałacu Apostolskim. 11 lutego 2013 roku podczas takiego konsystorza Benedykt XVI ogłosił swoją rezygnację.
- Konsystorz nadzwyczajny niepubliczny – dla poważniejszych spraw; z udziałem wszystkich kardynałów.
Decyzja papieża Leona XIV o zwołaniu nadzwyczajnego konsystorza z udziałem kardynałów elektorów i nieelektorów z całego świata (7-8 stycznia 2026) dotyczy właśnie tej ostatniej formy. Ma on charakter konsultacyjny, bez kreacji nowych kardynałów.Ostatni konsystorz w takiej formie odbył się podczas pontyfikatu papieża Franciszka 29-30 sierpnia 2022 i był poświęcony wdrażaniu reformy Kurii Rzymskiej (Praedicate Evangelium).
