Instytut Pamięci Narodowej ostro skrytykował decyzję władz rosyjskich o usunięciu polskich płaskorzeźb z Cmentarza Wojennego w Katyniu. IPN ocenił działania Rosji jako akt dewastacji i wezwał do przywrócenia zniszczonych elementów. Protest złożyło też polskie MSZ.

Instytut Pamięci Narodowej wydał oświadczenie, w którym stanowczo potępia usunięcie przez władze Federacji Rosyjskiej dwóch polskich płaskorzeźb z Cmentarza Wojennego w Katyniu. Chodzi o przedstawienia Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz Krzyża Kampanii Wrześniowej 1939. Jak wskazuje IPN, rosyjska prokuratura uznała je za symbole naruszające przepisy dotyczące obiektów dziedzictwa kulturowego i zasad upamiętniania zwycięstwa ZSRR w tzw. Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.
Rosja usuwa polskie płaskorzeźby z cmentarza w Katyniu. Stanowcza reakcja IPN
W oświadczeniu Instytut podkreśla historyczne znaczenie obu odznaczeń. Przypomina, że Order Virtuti Militari, ustanowiony w 1792 roku, jest jednym z najstarszych istniejących orderów wojskowych na świecie i wyróżniał żołnierzy za wybitną odwagę. Natomiast Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 upamiętnia obrońców Polski z 1939 roku i symbolizuje walkę z dwoma totalitaryzmami: nazistowskim i sowieckim.
IPN odrzuca rosyjskie twierdzenia, jakoby odznaczenia miały charakter „rusofobiczny”. Podkreśla, że ich istotą jest upamiętnienie konkretnych wydarzeń historycznych oraz bohaterstwa polskich żołnierzy, a nie współczesne odniesienia polityczne.
W dokumencie IPN krytykuje również rosyjską narrację historyczną, według której II wojna światowa miała rozpocząć się dopiero w 1941 roku. Instytut przypomina o pakcie Ribbentrop-Mołotow z sierpnia 1939 roku, który poprzedził niemiecko-sowiecki atak na Polskę i wspólny rozbiór jej terytorium.
IPN wskazuje, że Polska — w przeciwieństwie do Rosji — przestrzega prawa dotyczącego ochrony cmentarzy wojennych, niezależnie od narodowości pochowanych tam osób. Zgodnie z obowiązującą ustawą z 1933 roku, groby i miejsca spoczynku żołnierzy, w tym czerwonoarmistów, są w Polsce otaczane opieką państwa.
Przeczytaj również
Według IPN, demontaż płaskorzeźb w Katyniu jest realizacją wcześniejszych zapowiedzi władz obwodu smoleńskiego z 2025 roku. Instytut przypomniał, że już wcześniej reagował na sygnały o planach dewastacji polskich miejsc pamięci, publikując dwa odrębne oświadczenia w sprawie Miednoje i cmentarza ofiar Zbrodni Katyńskiej.
Instytut Pamięci Narodowej zaapelował do władz obwodu smoleńskiego o natychmiastowe przywrócenie zniszczonych elementów memoriału. „Dewastacja miejsc pamięci jest działaniem niegodnym cywilizowanych narodów” – podkreślono w oświadczeniu.
ZOBACZ TEŻ: Ojciec Rydzyk wezwany do prokuratury. Protest w obronie dyrektora Radia Maryja
Notę protestacyjną w tej sprawie złożyło również Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Jak poinformował rzecznik polskiego MSZ Maciej Wewiór, stronie rosyjskiej przekazany został „stanowczy protest wobec usunięcia przez stronę rosyjską płaskorzeźb z cmentarza w Katyniu – miejsca pamięci o tragicznych wydarzeniach w 1940 r.”.
KAI, rmf24.pl, kh/Stacja7









