Nasze projekty

5 lat od historycznego spotkania Franciszka z patriarchą Cyrylem

Przed pięcioma laty, 12 lutego 2016, na lotnisku w Hawanie doszło do spotkania papieża Franciszka z prawosławnym patriarchą moskiewskim i całej Rusi Cyrylem. W jednej z hal portu lotniczego serdecznie się przywitali i uścisnęli, a następnie rozmawiali prawie dwie godziny.

Patriarcha Cyryl powiedział, że teraz będzie prościej. Na zakończenie obaj hierarchowie podpisali wspólne, 30-punktowe oświadczenie i wygłosili krótkie przemówienia. Po czterech godzinach pożegnali się i historyczne wydarzenie na szczycie dobiegło końca.

Spotkanie w mniejszym stopniu dotyczyło spornych zagadnień teologicznych i prawnych, które tak bardzo utrudniają dialog Rzymu z Patriarchatem Moskiewskim. Skupiono się na głównych problemach świata, takich jak pokój, sprawiedliwość i ochrona środowiska, ale także dramatyczna sytuacja chrześcijan na Bliskim Wschodzie. Ta tematyka odpowiadała Franciszkowi, dla którego w ekumenizmie dialog miłości, braterstwa i przyjaźni, jak również współpraca na rzecz bardziej sprawiedliwego świata są co najmniej równie ważne, jak fachowy dialog teologów.

Reklama
Reklama

Nie jesteśmy konkurentami, lecz braćmi – stwierdzili we wspólnym oświadczeniu papież i patriarcha. Ostrzegli przed groźbą nowej wojny światowej, zaapelowali do stron konfliktów na Bliskim Wschodzie, aby z dobrą wolą zasiedli do stołu rokowań, a do wspólnoty międzynarodowej – o położenie kresu terroryzmowi. Opowiedzieli się też za poszanowaniem wolności religijnej i wyrazili ubolewanie z powodu ograniczania praw chrześcijan w Europie przez agresywny sekularyzm. Po podpisaniu wspólnego dokumentu potwierdzili wolę współpracy i przywracania jedności chrześcijan.

Przełom od 2013 roku

Już w czasie Soboru Watykańskiego II, na początku 1964 roku św. Paweł VI nawiązał kontakt z ówczesnym patriarchą Konstantynopola Atenagorasem, honorowym zwierzchnikiem światowego prawosławia, a potem je rozbudowywał. Natomiast stosunki z największym Kościołem prawosławnym ciągle pozostawały trudne i napięte, a na przełomie wieków nawet zamrożone.

Poprawa relacji kościelnych z Moskwą znajdowała się już od dawna w agendzie prac Watykanu, przynajmniej od czasu, gdy w grudniu 1989, w trzy tygodnie po upadku muru berlińskiego, na audiencję do św. Jana Pawła II przybył po raz pierwszy szef partii komunistycznej Michaił Gorbaczow i zaprosił go do Moskwy. Ale plany takiej wizyty napotykały ciągle na „nie” Patriarchatu Moskiewskiego.

Reklama
Reklama

Kilkakrotnie spekulowano o spotkaniu patriarchy z papieżem w jakimś neutralnym miejscu, na przykład w Wiedniu lub w węgierskiej Pannonhalmie (1997). Wszystkie te projekty zostały jednak w ostatniej chwili odwołane. Nie nadszedł jeszcze czas na takie spotkanie – powtarzano nieustannie w Moskwie, która twierdziła, iż przede wszystkim trzeba usunąć podstawowe problemy. Do najważniejszych zaliczała działalność związanego z Rzymem Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego i rzekomy prozelityzm katolików w prawosławnej Rosji. Przełom nastąpił dość nagle. Wkrótce po objęciu urzędu przez Franciszka w 2013 r. czerwone światło przeskoczyło na żółte – powiedział wówczas watykański „minister ds. ekumenizmu” kard. Kurt Koch. Decydującym czynnikiem była odpowiedź papieża na konferencji prasowej, że jest gotów spotkać się z Cyrylem „w każdym miejscu i w każdym czasie”. „W ciągu dwóch tygodni światło zmieniło się na zielone” – dodał kardynał.

Zaplanowane już wcześniej niezależnie od siebie podróże patriarchy do Ameryki Łacińskiej i papieża do Meksyku umożliwiły spotkanie na „neutralnej” Kubie. Pięć miesięcy wcześniej Franciszek złożył trzydniową wizytę w tym kraju, a Stolica Apostolska odegrała kluczową rolę w zbliżeniu między Hawaną a Waszyngtonem. Raúl Castro chętnie podjął się roli gospodarza, tym bardziej że szczyt kościelny leżał również w interesie prezydenta Rosji W. Putina, który trzyma „opiekuńczą” rękę nad Patriarchatem. I tak 12 lutego 2016 niespodziewanie doszło do spotkania Franciszka i Cyryla.

Szczyt w Hawanie poprawił stosunki między Watykanem a rosyjskim prawosławiem. Od tamtego czasu odbywają się spotkania i wymiana kulturalna w postaci wystaw i koncertów. Odwiedzające się nawzajem grupy młodych księży poznają życie i działalność drugiego Kościoła. Od czasu pamiętnego spotkania na Kubie organizowane są spotkania delegacji wysokiego szczebla z szerokim programem rozmów.

Reklama

Trwający obecnie konflikt wewnątrzprawosławny między Moskwą a Konstantynopolem z powodu Ukrainy również nadwerężył stosunki ekumeniczne. Moskwa, podobnie jak kilka innych Kościołów lokalnych, wycofała się z katolicko-prawosławnego dialogu teologicznego, ale niezależnie od tego trwają nadal kontakty dwustronne.

SPRAWDŹ: Dokładnie 8 lat temu Benedykt XVI ogłosił swoją rezygnację

ag/KAI/Stacja7

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

Reklama

SKLEP DOBROCI

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas na Patronite