“Łączył dialog, otwartość i ortodoksję”. Dziś mija 10 lat od śmierci abp. Józefa Życińskiego

Abp Józef Życiński był jednym z najwybitniejszych członków polskiego i europejskiego Episkopatu przełomu XX i XXI wieku.

Polub nas na Facebooku!

Jego działalność – jako intelektualisty i duszpasterza – koncertowała się wokół dialogu Kościoła z wyzwaniami współczesności oraz budowania modelu działania Kościoła we współczesnym świecie.

 

„Kościół zamknięty” był dla niego karykaturą Kościoła Chrystusowego

Najbardziej charakterystycznym rysem postawy abp. Życińskiego była wierność katolickiej ortodoksji, a zarazem wielka otwartość wobec świata. Głosząc prawdę nie unikał bynajmniej niepopularnych opinii i potrafił wypowiadać zdecydowane „non possumus”. Uważał przy tym, że najlepszą formą ewangelizacji współczesnego świata jest dialog.

„Kościół zamknięty” był dla niego karykaturą Kościoła Chrystusowego. Ileż jest takich naszych środowisk – ubolewał w jednym z wywiadów – które swoje przesłanie do świata zaczęłyby od słów: Chrześcijanie drżyjcie, wszystko przegrane, nic nie da się zrobić!

 

Potrzeba nam „stylu Wieczernika”!

Taka postawę oceniał jako „prywatną teologię, w której nie ma nic z optymizmu Jana Pawła II, w której nie ma nic z wiary w działanie Bożej łaski” . Podkreślał, że Kościół przeżywany w głębi teologicznej będzie zawsze Kościołem otwartym, gdyż jest to Kościół Wieczernika, gdzie obowiązują Chrystusowe słowa: „Idźcie na cały świat!”.

Stąd jego ulubionym wezwaniem był apel o realizację „stylu Wieczernika”. Uważał, że gdyby apostołom zabrakło odwagi, to do dziś nie wyszliby w świat i pozostali gdzieś w zamknięciu, a historia świata potoczyłaby się zupełnie inaczej. Jeśli zamknie się Wieczernik – przestrzegał – to można wyprodukować co najwyżej kapliczkę: grono adoracyjne uwielbiające siebie, unikające krytycyzmu, tak pełne zadowolenia, że już praktykujące pewną formę pelagianizmu, gdzie łaska jest czynnikiem mało istotnym. Był do końca przekonany, że „otwartość Kościoła” należy do istoty misji chrześcijańskiej.

 

Rozmawiać jak Jezus z Samarytanką

Abp Życiński był człowiekiem dialogu umiejącym nawiązywać i podtrzymywać kontakty z ludźmi różnych wyznań i religii, a przede wszystkim z wyznawcami rozmaitych poglądów. Można go nazwać budowniczym mostów pomiędzy Bogiem a człowiekiem, pomiędzy wiarą a rozumem, między nauką a religią. Podkreślał, że Chrystus uczy nas trudnej sztuki ewangelicznego łączenia niebios z ziemią, zespolenia odległych czy pozornie przeciwstawnych wartości.

Uważał, że jednym z podstawowych obowiązków Kościoła jest prowadzenie dialogu z ludźmi poszukującymi oraz niewierzącymi. Zakładał, że w każdym człowieku są przestrzenie dobra, do których można dotrzeć – właśnie poprzez dialog. Osiągniemy wtedy wspólną płaszczyznę, na której można będzie coś pozytywnego budować. Jako ewangeliczny wzór ukazywał dialog Jezusa z Samarytanką przy studni, kiedy to kobieta o pokomplikowanym życiu odnalazła w tamtym dialogu perspektywę nowego życia.

 

Grozi nam niebezpieczeństwo „zamkniętego umysłu” 

Uważał, że postawa chrześcijańska opiera się na dwóch filarach: „fides” i „ratio” (wiara i rozum). Pomagał Janowi Pawłowi II przy redagowaniu jednej z jego programowych encyklik pod tym właśnie tytułem (Fides et ratio). Apelował więc o harmonię wiary i rozumu.

Zdaniem arcybiskupa zagrożenie ze strony „zamkniętego umysłu” nie zostało bynajmniej zażegnane w dzisiejszej cywilizacji i wciąż stanowi olbrzymie niebezpieczeństwo i wyzwanie. Dodawał, że i w Polsce jest ono wciąż obecne. Drąży bowiem nie tylko pewne kręgi radykalnie ateistyczne, ale i daje o sobie znać w ramach samego Kościoła. Dziś – wyjaśniał – zniewolenie to może przyjmować różne formy. Tam gdzie kończy się gruntowna refleksja, odpowiedzialność za słowo, troska o związki logiczne, powstaje pokusa uproszczonych wizji, co grozi niestety także wielu środowiskom katolickim w dzisiejszej Polsce.

 

Życia ludzkiego trzeba bronić w porę i nie w porę

Był przekonany, że realizacja misji Kościoła w świecie będzie zawsze walką o zagrożone człowieczeństwo i prawa przysługujące osobie ludzkiej. Dlatego był nieugięty w obronie nauczania Kościoła w tych kwestiach, jakie są obecnie najbardziej kontestowane: ochrona życia od poczęcia do naturalnej śmierci, w tym życia embrionalnego zagrożonego przez najnowsze osiągnięcia biomedycyny, niechęć do kary śmierci, itp.

Przypominał i uświadamiał, że życie ludzkie jest wartością, której trzeba bronić – w porę i nie w porę – w imię Ewangelii życia. Tłumaczył konsekwentnie, że osoba ludzka jest wartością najwyższą w tym świecie, wobec czego nie może być kompromisów. Pozostawał więc w sporze z demokracją pojmowaną relatywistycznie, która szacunek dla wartości uzależnia od wyniku głosowania. Zdecydowanie występował przeciwko „dyktaturze relatywizmu”. Przypominał, że nauczanie Benedykta XVI daje nam siłę i argumenty, by otaczającej nas dyktaturze relatywizmu przeciwstawić pozytywne świadectwo wartości – znajdując alternatywę wobec nihilizmu, konsumpcji i pustki dzisiejszej cywilizacji.

Pisał bez ogródek, że „najgorszym rodzajem fanatyzmu jest fanatyzm, który traktuje instrumentalnie godność osoby ludzkiej i uzależnia jej prawo do życia od opinii środowisk rezerwujących dla siebie monopol na nowoczesność i postęp. Postawę taką reprezentują od lat środowiska lewicy, dla których interesy partyjne były w polskich dziejach z reguły ważniejsze od szacunku dla praw człowieka. Agresywne i emocjonalne nawiązywanie do tej tradycji stanowi niepokojący znak stanu polskich sumień, niosąc zaprzeczenie ideałów społeczeństwa obywatelskiego”.

 

Józef Życiński urodził się 1 września 1948 w Nowej Wsi. Był wybitnym filozofem, teologiem, publicystą, wykładowcą i członkiem wielu międzynarodowych gremiów naukowych. W latach 1990-1997 był biskupem tarnowskim, a następnie do śmierci w 2011 r. – arcybiskupem metropolitą lubelskim i Wielkim Kanclerzem KUL.

Od 1999 roku wykładał na Wydziale Filozofii KUL, gdzie kierował Katedrą Relacji między Nauką a Wiarą. Jego zainteresowania naukowe obejmowały m.in. naturalizm metodologiczny, teizm ewolucjonistyczny, filozofię procesu, pole racjonalności, matematyczność przyrody, emergencję, ewolucjonizm.

Napisał ponad 50 książek i około 350 artykułów poświęconych problematyce filozofii oraz dialogu chrześcijaństwa z myślą współczesną. Był inicjatorem, organizatorem i gospodarzem trzech Kongresów Kultury Chrześcijańskiej w Lublinie, przewodniczącym Rady Programowej KAI.

Zmarł nagle na zawał serca, 10 lutego 2011 podczas pobytu w Rzymie.

 

KAI, zś/Stacja7

Reklama
Reklama

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7



Reklama
Reklama

“Nie lękajcie się” mottem XXI Dnia Papieskiego. “To hasło niosło nadzieję”

Mottem XXI Dnia Papieskiego, który zaplanowano na 10 października, będą słowa" "Nie lękajcie się". "Hasło to niosło nadzieję i było motywem przewodnim właściwie całego pontyfikatu" - powiedział kard. Kazimierz Nycz, przewodniczący Rady Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia", podczas konferencji w Domu Arcybiskupów Warszawskich.

Polub nas na Facebooku!

Metropolita warszawski przypomniał, że “Nie lękajcie się” były jednymi z pierwszych słów z jakimi zwrócił się do wiernych Papież Polak. Kard. Nycz podkreślił, że słowa te były uniwersalne, gdyż odnosiły się zarówno do Polski „zlęknionej komunizmem”, jak i do całego świata.

Hasło to niosło nadzieję i było motywem przewodnim właściwie całego pontyfikatu. Jest aktualne także dziś – podkreślił, dodając, że co prawda współczesne lęki są nieco inne niż wówczas, jednak apel o zaufanie Chrystusowi jest ponadczasowy.

 

 

Jak wyglądał ostatni Dzień Papieski?

Podczas konferencji omówiono również m.in. tegoroczne obchody, plany związane z najbliższymi obozami formacyjnymi Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia” oraz kampanię 1%.

W czasie XX Dnia Papieskiego, który przypadał 11 października, zostały wręczone nagrody TOTUS TUUS za 2020 rok, które otrzymały m.in. siostry dominikanki, wybitny rzeźbiarz Gustaw Zemła, publicysta Grzegorz Górny oraz o. prof. Jacek Salij OP.

Tego dnia, jak co roku, zorganizowano zbiórkę na Fundację “Dzieło Nowego Tysiącleci”. Łącznie, w kościołach, ale też przez akcję SMS, udało się zebrać ok. 6,5 mln zł. Środki finansowe wpłacane przez darczyńców pozwalają na utrzymanie programu stypendialnego dla 1800 osób.

 

Wakacyjne wyjazdy stypendystów

Z powodu pandemii zmieniono formułę wakacyjnych wyjazdów stypendystów. Zaplanowano 16 spotkań, które potrwają 6 dni i zgromadzą podopiecznych fundacji z dwóch lub trzech sąsiednich diecezji.

Ks. Łukasz Nycz, wicedyrektor Biura Fundacji ds. formacji stypendystów, podkreślił, że mimo obostrzeń stypendyści pozostają w stałym kontakcie internetowym. Często mówi się, że nasza Fundacja jest dla wielu rodziną, a tych więzów nie da się budować na odległość. Potrzeba osobistego spotkania bardzo przebija w naszych kontaktach internetowych. Ufamy, że rozwój wydarzeń pozwoli na zorganizowanie wszystkich zaplanowanych wydarzeń – podsumował.

 

Kampania 1%

Paulina Worożbit, menedżer ds. kampanii społecznych Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia” przybliżyła szczegół kampanii 1% pod hasłem „Chcemy być dla innych. Zainwestuj w nasz talent!”. Podkreśliła, że jest ona adresowana do darczyńców Fundacji i odbywa się w tradycyjnych środkach przekazu i w mediach społecznościowych. Jej efekty będzie można zobaczyć m.in. na fanpage’u @FundacjaDzieloNowegoTysiaclecia oraz na Instagramie @fundacja_dzielo.

Prelegentka wyjaśniła, że w ramach kampanii młodzi opowiedzą o swoich pasjach, kierunkach studiów, szkoleniach i realizowanych wolontariatach. Dzięki temu wszyscy będą mogli lepiej poznać wolontariuszy, dowiedzieć się o czym marzą i skąd czerpią motywację.

W roku ubiegłym konto Fundacji z tytułu 1% zasiliło prawie 400 tys. złotych, co umożliwiło wypłatę ponad 100 rocznych stypendiów uczniowskich. Program stypendialny można wspomóc przekazując 1% swojego podatku dochodowego, podając nr KRS Fundacji: 0000150776. PIT można również rozliczyć przez stronę www.dzielo.pl.

 

Pomoc zdolnej młodzieży

Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia” pomaga zdolnej i niezamożnej młodzieży z małych miejscowości. Program stypendialny, do którego można dołączyć już w VII klasie szkoły podstawowej trwa aż do zakończenia studiów. Oprócz wsparcia finansowego Fundacja oferuje swoim podopiecznym formację w duchu nauczania św. Jana Pawła II, który jest jej patronem.

„Dzieło Nowego Tysiąclecia” można wspierać przez cały rok – wysyłając SMS o treści STYPENDIA na numer 74 265 (4,92 z VAT) lub przelewając dowolną kwotę na numer rachunku 75 1240 2034 1111 0000 0306 8582. Fundacja jest organizacją pożytku publicznego.

 

kh/KAI/Stacja7

 

Reklama
Reklama

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7



Reklama
Reklama

Copy link
Powered by Social Snap