Nasze projekty

Belgia: ani rozbiórka, ani desakralizacja. Kościoły we Flandrii zyskają dodatkowe funkcje

We Flandrii, niderlandzkojęzycznym regionie Belgii, przeanalizowano plany dotyczące przyszłości ponad 1,5 tys. kościołów parafialnych. Większość świątyń będzie wykorzystywana także do celów społecznych, kulturalnych lub lokalnych. Funkcję wyłącznie religijną zachowa tylko 3 proc.

Fot. Marc Ryckaert Wikipedia Creative Commons

Takie wnioski płyną z analizy planów zarządzania kościołami parafialnymi, przygotowanej przez Platformę Przyszłości Kościołów Parafialnych. Objęła ona 1527 z 1615 kościołów parafialnych we Flandrii. Jak podało Stowarzyszenie Flamandzkich Miast i Gmin, plany złożyły 273 z 285 flamandzkich gmin.

Powodem zmian jest długoletni i trwały spadek praktyk religijnych w Belgii oraz rosnący problem utrzymania gęstej sieci katolickich kościołów parafialnych. Władze Flandrii i samorządy podkreślają jednak, że nie chodzi wyłącznie o zamykanie świątyń, lecz o znalezienie dla nich dodatkowych funkcji tam, gdzie nie są już potrzebne wyłącznie do sprawowania kultu. Dotychczasowego stanu nie da się bowiem utrzymać – kościoły stoją puste, przy konieczności kosztownego utrzymania.

Ich przyszłość jest przedmiotem planów przygotowywanych wspólnie przez gminy, diecezje i zarządy kościelne, ponieważ we Flandrii utrzymanie tego typu obiektów ma także wymiar samorządowy.

Reklama

Plany na przyszłość

Zgodnie z analizą 12,3 proc. kościołów ma otrzymać lub zachować dodatkową funkcję, a 14,9 proc. jest rozważanych do pełnej zmiany przeznaczenia. W przypadku 33,4 proc. kierunek dalszego wykorzystania nie został jeszcze przesądzony. 36,9 proc. budynków ma pozostać przede wszystkim kościołami, choć także tam rozważa się dodatkowe formy wykorzystania, np. wydarzenia kulturalne lub współużytkowanie. Mniej niż 3 proc. świątyń ma pozostać „wyłącznie kościołami”.

Flamandzka minister spraw wewnętrznych Hilde Crevits poinformowała, że w 2025 r. wszystkie gminy, rady parafialne i diecezje miały przygotować wspólne plany dotyczące przyszłości kościołów parafialnych. Dokumenty zostały zatwierdzone przez biskupów oraz samorządy i przyjęte w uchwałach rad gmin.

Według danych przedstawionych przez minister, w ostatnich latach około jedna piąta flamandzkich kościołów parafialnych otrzymała już inną formę wykorzystania. Od 2013 r. 171 kościołów wyłączono z kultu, a w 206 wprowadzono funkcję dodatkową obok pierwotnej funkcji religijnej.

Reklama

Crevits podkreśliła, że obecnie w ponad czterech na pięć analizowanych świątyń nadal odbywają się Msze św. lub nabożeństwa. Jednocześnie tylko 20 proc. kościołów jest używanych wyłącznie do liturgii. W pozostałych odbywają się także inne wydarzenia, organizowane m.in. przez gminy, szkoły, instytucje kultury lub lokalne stowarzyszenia.

Wyniki analizy zaprezentowano w kościele św. Józefa w Roeselare, w prowincji Flandria Zachodnia. Budynek ten pełni obecnie także funkcję biura architektonicznego, a według belgijskiego portalu katolickiego Otheo odbywa się tam również m.in. repair café.

80 proc. kościołów jest „wielofunkcyjnych”

Z kierunku zmian zadowolony jest bp Lode Aerts, biskup Brugii. Jak ocenił, 80 proc. kościołów już dziś ma charakter wielofunkcyjny i nie służy wyłącznie modlitwie oraz celebracjom. „Ten udział może wzrosnąć do 97 proc.” – powiedział hierarcha, podkreślając zaangażowanie rad parafialnych i diecezji. Dodał, że dzięki temu kościoły mogą stać się „bardziej otwarte”.

Reklama

Biskup zaznaczył zarazem, że wdrożenie tych planów nie będzie proste. Jak mówił, nie jest to wyłącznie ćwiczenie administracyjne, ponieważ dotyczy setek wolontariuszy oraz poszukiwania rozwiązań ważnych zarówno dla wierzących, jak i dla innych mieszkańców.

Władze Flandrii przedstawiają zmianę jako próbę uniknięcia pustostanów i zachowania kościołów jako miejsc ważnych dla lokalnych społeczności. Minister Crevits podkreśliła, że świątynie od wieków gromadziły mieszkańców i powinny zachować tę rolę także wtedy, gdy ich funkcja religijna zostanie uzupełniona o inne formy aktywności.

ml/stacja7.pl, toekomstparochiekerken.be, vvsg.be, vlaanderen.be, hildecrevits.be, otheo.be, belgium.be

Reklama

SKLEP DOBROCI

Reklama

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

WIARA I MODLITWA
Zatrudnij nas