Przemienienie Pańskie. Święto Bożego Objawienia

"To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie!" (Mt 17,5)

Święto Przemienienia Pańskiego zwane także epifanią lub teofanią obchodzi Kościół katolicki 6 sierpnia. Liturgia tego dnia wspomina opisane w ewangeliach wydarzenie, przez które Chrystus objawił swoje bóstwo.

Czytany w liturgii ewangeliczny opis Przemienienia Pańskiego pełen jest znaczeń symbolicznych: góra, światło i obłok są w Biblii charakterystyczne dla objawień Boga. "Jezus wziął ze sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. Tam przemienił się wobec nich" (Mt 17,1). Twarz Jezusa zajaśniała jak słońce, szata była biała jak światło, ukazali się też Mojżesz i Eliasz a z obłoku dobiegł głos Boga.

Są oni świadkami, którzy potwierdzają widzenie Apostołów i wskazują, że całe objawienie prowadzi do Jezusa. Dodatkowym i niepodważalnym uwierzytelnieniem jest głos Ojca, który mówi: "To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie!" (Mt 17,5).

Przemienienie Pańskie. Święto Bożego Objawienia

Przemienienie Jezusa miało umocnić wiarę Apostołów oraz przygotować ich na przeżycie męki i śmierci Jezusa. Przemienienie ukazuje też, że do chwały objawionej przez Jezusa dochodzi się przez cierpienie i śmierć.

Tak jak każda teofania (czyli objawienie bóstwa) Przemienienie Pańskie budzi fascynację i zachwyt ale zarazem lęk, dlatego św. Piotr powiedział najpierw: "dobrze, że tu jesteśmy" a w chwilę później uczniowie "upadli na twarz i bardzo się zlękli". W religioznawstwie mówi się, że Bóg jest "mysterium fascinosum et tremendum", czyli tajemnicą fascynującą i przerażającą.

W chrześcijaństwie wschodnim święto Przemienienia obchodzone było już w V wieku. Do dziś zajmuje ono w liturgicznym kalendarzu chrześcijańskiego Wschodu jedno z najważniejszych miejsc. Przemienienie jest też bardzo częstym motywem ikonografii wschodniej.

Na Zachodzie pierwsze wzmianki o tym święcie pochodzą z VII i VIII wieku. Bardziej upowszechniło się ono w okresie wypraw krzyżowych, kiedy bardzo popularne były pielgrzymki do Ziemi Świętej, w tym także na Górę Tabor, uznawaną za górę przemienienia.

W 1457 r. papież Kalikst III, jako wyraz wdzięczności za zwycięstwo nad Turkami odniesione 6 sierpnia 1456 r. pod Belgradem, wprowadził je do liturgii całego Kościoła katolickiego. W 1964 r. Górę Tabor odwiedził papież Paweł VI, który jako pielgrzym przemierzał Ziemię Świętą.


ca / Warszawa


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas

Top 7 pielgrzymkowych miejsc

Szacuje się, że tylko do sanktuariów o zasięgu międzynarodowym i krajowym na świecie pielgrzymowało w ostatnim dziesięcioleciu około 300 milionów pątników rocznie. Dokąd pielgrzymujemy najchętniej?

Otylia Brendel
Otylia
Brendel
zobacz artykuly tego autora >

Ziemia Święta

Pielgrzymka do Ziemi Świętej jest jedyną w swoim rodzaju. To ziemia umiłowana i wybrana przez Boga. Ziemia, gdzie zrodziła się Ewangelia i nasza wiara. Nawiedzenie sanktuariów związanych z ziemskim życiem Jezusa, Maryi i Apostołów, to powrót do kolebki chrześcijaństwa i rodzącego się Kościoła.

W Ziemi Świętej pielgrzymi odwiedzają miejsca związane z początkiem chrześcijaństwa – od Groty Narodzenia przez Nazaret, Jerozolimę, Kanę Galilejską, Jezioro Galilejskie, Górę Ośmiu Błogosławieństw, Kafarnaum i Betanię po Wieczernik, Ogród Oliwny, przechodzą ulicami Drogi Krzyżowej i modlą się w Bazylice Grobu Bożego. Ci, którzy pielgrzymowali do Ziemi Świętej mówią często, że ten czas zmienił ich życie, trudno im nieraz wyrazić przeżywane przez nich szczęście. Ze względu na mnogość konfliktów, które w Ziemi Świętej wciąż mają miejsce, niektórzy pielgrzymi  mają przekonanie, że stają się żywym pomostem ku pokojowi i pojednaniu.

W ostatnim czasie liczba pielgrzymów w Ziemi Świętej niestety spada. Jeszcze niedawno liczba ta dochodziła do ok. 3,5 mln pątników rocznie. Kustosz tego miejsca prosił niedawno, by nie zaniechać pielgrzymek, które dla mieszkańców Ziemi Świętej są świadectwem wiary i nadzieją na zachowanie ciągłości chrześcijaństwa.

7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc

Watykan (Włochy)

Pielgrzymujący do Włoch zwiedzają nie tylko Watykan, ale również bazyliki i kościoły w Rzymie, nierzadko również Asyż, Padwę czy Manopello. Do samego Watykanu każdego roku przybywa mniej więcej 5-7 mln pielgrzymów.

To najmniejsze państwo na świecie – wystarczy godzina, by obejść jego granice. Mieszka tu niecałe tysiąc osób, głównie są to dostojnicy Kościoła, księża i siostry zakonne. Co ciekawe to jedyne państwo na świecie, gdzie nie występuje analfabetyzm, a mieszkańcy są na szczycie listy konsumpcji wina na świecie – co zapewne wiąże się z przyjmowaniem przez nich komunii pod dwiema postaciami.

Niegdyś pielgrzymi nawiedzali w Watykanie jedynie grób św. Piotra, ponieważ siedzibą papieży był Lateran. Pod koniec IX wieku zaczęto wznosić w Watykanie pierwsze umocnienia, Bazylikę św. Piotra oraz Mauzoleum Hadriana (dziś – Zamek Świętego Anioła). W 1377 roku, po powrocie z Awinionu, papież Grzegorz XI zastał Pałac Laterański w ruinie. Od tego czasu miejscem schronienia dla papieży stał się Watykan.

Wśród miejsc odwiedzanych dziś przez pielgrzymów główny punkt nadal stanowi Bazylika św. Piotra. Wierni mają też okazję zobaczyć Groty Watykańskie, Kaplicę Sykstyńską oraz rozliczne muzea. Często jednym z punktów pielgrzymki jest uczestnictwo w modlitwie Anioł Pański na placu św. Piotra. Nierzadko też pielgrzymi uczestniczą w audiencji z Ojcem Świętym.

7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc

Santiago de Compostela (Hiszpania)

Do katedry w Santiago prowadzi zdobywająca coraz większą popularność Droga Świętego Jakuba czyli Camino de Santiago. Ten pątniczy szlak w północno-zachodniej Hiszpanii  to sieć dróg pieszych i rowerowych, zbiegających się przy grobie jednego z dwunastu Apostołów, św. Jakuba Starszego. Według danych z sanktuarium w ciągu ostatnich 35 lat liczba pielgrzymujących do Santiago wzrosła z zaledwie 68 osób do prawie 240 tysięcy.

W Santiago pielgrzymi odwiedzają odkryty przed 1200 laty grób św. Jakuba Większego, ucznia Chrystusa. Św. Jakub zginął śmiercią męczeńską jako pierwszy z apostołów. Kazał go ściąć w czasie prześladowania po Wielkanocy Herod Agryppa I. Według legendy św. Jakub pożałował swego oprawcy, co spowodowało iż ten nawrócił się. Od tego czasu pielgrzymki do Santiago miały nierzadko charakter resocjalizujący, a część z nich była odbywana w ramach zasądzonej kary.

3 dni drogi wystarczą, by z Santiago przejść na wybrzeże Atlantyku. Pielgrzymi chętnie zabierali ze sobą do domu znalezione tam muszle – jako pamiątkę i dowód przebytej drogi. Szybko muszla stała się symbolem Camino, oznacza się nią drogi prowadzące do grobu św. Jakuba. Nierzadko również właśnie z muszlą przedstawiany jest w ikonografii św. Jakub.

Szlaki jakubowe swój renesans przeżywają głównie dzięki św. Janowi Pawłowi II, który nawoływał do duchowego odrodzenia wokół idei Camino. Szlak ten przyciąga ludzi różnych wyznań oraz niewierzących, poszukujących odpowiedzi na swoje pytania, potrzebujących wytchnienia lub po prostu pragnących zobaczyć Hiszpanię w jej najlepszym wydaniu. Ciekawostką jest fakt, że przed każdym ważnym meczem rozgrywanym poza granicami kraju w Santiago de Compostela spotykają się piłkarze hiszpańskiej reprezentacji.

7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc

Jasna Góra (Polska)

Nie mogło zabraknąć w tym miejscu akcentu polskiego – ma on jednak duże znaczenie międzynarodowe, ponieważ Jasna Góra to drugie po Lourdes pod względem popularności miejsce kultu maryjnego w Europie. Co ciekawe powstanie tutejszego sanktuarium nie jest związane z żadnymi objawieniami Matki Bożej.

Największym skarbem oraz siłą przyciągającą tutaj ludzi z całego świata jest Cudowny Wizerunek Matki Bożej. Znalazł się on na Jasnej Górze za sprawą Władysława, księcia Opola. Władysław chciał uchronić Obraz przed ewentualnym zbezczeszczeniem ze strony pogańskich Tatarów i zamierzał przewieźć Obraz na Śląsk. Kiedy w drodze u podnóża kościółka w Częstochowie zatrzymał się na krótki odpoczynek, sama Matka Boża miała mu przekazać, iż chce tutaj właśnie pozostać. Władysław pozostawił więc Obraz pod opieką ojców paulinów.

Autorem wizerunku Maryi Jasnogórskiej jest – wedle tradycji – św. Łukasz. Ta sama tradycja podaje nawet, że Obraz jest malowany na płycie stołu używanego przez świętą Rodzinę w Nazarecie. Jan Długosz pisał o tym wizerunku tak: „Obraz Maryi Najchwalebniejszej i Najdostojniejszej Dziewicy i Pani, Królowej świata i Królowej naszej (…) wykonany dziwnym i rzadkim sposobem malowania (…) o przeładnym wyrazie twarzy, która spoglądających przenika szczególną pobożnością – jakbyś na żywą patrzył”.

To niewątpliwie najpopularniejsze miejsce pielgrzymkowe w Polsce. W ciągu rok nawiedza Jasną Górę nawet 4 mln pielgrzymów, z czego ponad 130 tys. w pielgrzymkach pieszych. Tradycja pieszego wędrowania do Częstochowy sięga XV wieku. Piesze pielgrzymki na Jasna Górę trwają od kilku do 20 dni. Uczestnicy najdłuższej z nich – wyruszającej z Helu pielgrzymki kaszubskiej – mają do pokonania 638 km.

7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc

Guadalupe (Meksyk)

Największe katolickie sanktuarium na świecie – rocznie tutejszą bazylikę odwiedza ok. 20 mln wiernych. Objawienia w Guadalupe miały miejsce prawie 500 lat temu i są to najstarsze objawienia maryjne oficjalnie uznane przez Kościół katolicki.

Matka Boska ukazywała się przez kilka dni Aztekowi Juanowi Diego Cuauhtlatoatzinowi. Zwróciła się do niego, by poprosił miejscowego biskupa o zbudowanie na wzgórzu kościoła ku jej czci. Hierarcha nie dowierzając Juanowi, zażądał dowodu. Pewnego razu Maryja poprosiła więc Juana, by zaniósł biskupowi róże zawinięte w swoją tilmę (opończę). Przyjąwszy ten dar biskup spostrzegł, że na wewnętrznej stronie tilmy odciśnięty został wizerunek Matki Boskiej. Do dzisiaj tkanina ta czczona jest jako obraz Matki Bożej z Guadalupe. Biskup uwierzył w prawdziwość objawienia. Matka Boża, tak jak zapowiadała, uzdrowiła również jego ciężko chorego wuja. Szybko zbudowano na miejscu objawienia kaplicę – dzisiaj jest tu wspaniała bazylika. 26 grudnia roku 1531, zaledwie 17 dni od pierwszego objawienia, przeniesiono do kaplicy cudowny wizerunek Matki Bożej. Juan został kanonizowany w 2002 r.

Według badań ekspertów obecny na płaszczu Maryi układ gwiazd zgadza się z konstelacją, jaka była w czasie objawień. Zgodnie z badaniami niemieckiego chemika obraz Maryi z Guadalupe w sposób cudowny odbił się na płaszczu Juana. Inna ekspertyza dowodzi, jakoby w źrenicy Matki Bożej dostrzec można klęczącą postać Diego.

Matka Boża z Guadalupe jest patronką obu Ameryk. 3 maja 1959 roku Kardynał Miranda, Prymas Meksyku, na prośbę ks. Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Rządu Polskiego w Londynie, oddał również pod Jej opiekę Polskę.

7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc

Lourdes (Francja)

Ponad 6 mln ludzi z całego świata, w tym 100 tys. wolontariuszy i 80 tys. chorych rocznie – Lourdes to jeden z największych na świecie ośrodków kultu maryjnego. Przeprowadzone pod koniec lat 70. badania wskazały, że wśród pielgrzymów aż 70% stanowią kobiety – być może dlatego, że właśnie kobiecie, a właściwie dziewczynce ukazała się tam Maryja.

W roku 1858, gdy w skalnej grocie za wsią ukazała się wiejskiej dziewczynie Matka Boża. Bernadetta Soubirous miała wtedy 14 lat. „Piękna Pani” ukazywała się Przez kilka następnych miesięcy dziewczynce – w sumie spotkały się 18 razy. W miejscu, gdzie Bernadetcie ukazywała się Maryja, stanęła figura wyrzeźbiona według wskazówek dziewczynki. To właśnie w Lourdes, w czasie jednego z objawień Maryja powiedziała o sobie: „Ja jestem Niepokalane Poczęcie”. Podczas innego pojawiło się w grocie źródło wody – do dziś zanotowano tysiące uzdrowień po obmyciu się tą wodą. Dla wygody pielgrzymów zbudowano nawet specjalne kamienne wanny, w których można się całkowicie zanurzyć. Wokół groty zaś zamontowane są krany służące do napełniania naczyń wodą.

Codziennie w Lourdes odbywają się dwie procesje – procesja eucharystyczna i procesja z pochodniami. Podczas tej pierwszej tradycyjnie ma miejsce adoracja i błogosławieństwo chorych Najświętszym Sakramentem. Wieczorna procesja z pochodniami ma ponad stuletnią tradycję. W miejsce Najświętszego Sakramentu niesiona jest tutaj figura Matki Bożej, wierni zaś niosą pochodnie.

Świece płonące nieustannie w grocie to nieodłączny element kultu Matki Bożej w Lourdes. Zwyczaj zapalania świec narodził się podczas czwartego objawienia, kiedy Bernadetta za namową ciotki przyniosła ze sobą świecę i trzymała ją zapaloną podczas spotkania z Matką Bożą. Dziś świece można nabyć na terenie sanktuarium – co roku do ich wyrobienia zużywa się 300 ton wosku.

Fatima (Portugalia)

Do Fatimy przybywa rocznie ok. 5 mln pielgrzymów – to jedno z najsłynniejszych sanktuariów na świecie.

Matka Boża objawiła się tu trójce pastuszków: Łucji, Hiacyncie i Franciszkowi. Pierwsze z objawień miało miejsce w roku 1917. Podczas wszystkich tych spotkań Franciszek widział Maryję, lecz Jej nie słyszał, Hiacynta Ją widziała i słyszała, natomiast Łucja widziała, słyszała i rozmawiała z Nią. Łucja opisała Maryję tak: „Pani ubrana na biało, bardziej błyszcząca niż słońce, promieniejąca światłem czystszym i intensywniejszym od kryształowego pucharu z wodą, prześwietlonego promieniami słonecznymi. Jej nieopisanie piękna twarz nie była ani smutna, ani radosna, lecz poważna i malował się na niej wyraz łagodnego napomnienia”. W pierwszej rozmowie Łucja zapytała Maryję, czy razem z Franciszkiem i Hiacyntą pójdą do nieba. Maryja zapewniła ją, że tak się stanie, ale poleciła dzieciom odmawiać różaniec w intencji pokoju na świecie i za dusze grzeszników. Ponadto Maryja prosiła o oddawanie czci jej i Jej niepokalanemu sercu, pokutę oraz nabożeństwo 5 pierwszych sobót miesiąca.

Objawienia fatimskie wpłynęły nie tylko na historię Kościoła, ale i całego świata. Na tym polega fenomen tego miejsca – objawienia oraz znaki nadprzyrodzone zdumiewają każdego — zarówno wierzącego, jak i niewierzącego. Obecnie w Fatimie znajduje się konsekrowana przed ponad 60 laty Bazylika Matki Boskiej Różańcowej. Przed Bazyliką znajduje się Plac Piusa XII, na którym ponoć może się zmieścić nawet milion osób. Szczególny urok sanktuarium fatimskiego polega na głęboko religijnej atmosferze oraz uczynności tamtejszych służb porządkowych i znakomitej organizacji – dzięki temu przybywający pielgrzymi mogą w spokoju modlić się, zgłębiać objawione tajemnice, a często także odbywać pokutę.

7 najpopularniejszych pielgrzymkowych miejsc


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
Otylia Brendel

Otylia Brendel

Z wykształcenia psycholog, z zamiłowania śpiewaczka, z Bożego (jak ufa) zamierzenia redaktor portalu Stacja7.pl. Wielbicielka muzyki liturgicznej, kawy i "Przyjaciół" oraz żywy dowód na to, że da się lubić Warszawę i Kraków jednocześnie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Otylia Brendel
Otylia
Brendel
zobacz artykuly tego autora >