Jutro Niedziela – Wszystkich Świętych B

Świętość to czas teraźniejszy, nie przyszły. “Błogosławieni jesteście” – mówi Jezus

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


UROCZYSTOŚĆ WSZYSTKICH ŚWIĘTYCHKOLOR: biały • KOLEKTA: Modlimy się, aby Wszechmogący Bóg dzięki wstawiennictwu tak wielu orędowników hojnie udzielił nam upragnionego przebaczenia CZYTANIA: Apokalipsa 7,2-4.9-14 • Psalm 24,1-6 • Pierwszy List św. Jana 3,1-3 • Ewangelia wg św. Mateusza 5,1-12a

WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH • Zawieszamy lekturę Ewangelii św. Marka. Na 30. niedzielę zwykłą przypada uroczystość Wszystkich Świętych, i to temu tematowi będzie poświęcona Liturgia Słowa.

 

CHMURA SŁOWA •

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Księgi Apokalipsy św. Jana Apostoła

(Ap 7,2-4.9-14)

Ja Jan ujrzałem innego anioła, wstępującego od wschodu słońca, mającego pieczęć Boga żywego. Zawołał on donośnym głosem do czterech aniołów, którym dano moc wyrządzić szkodę ziemi i morzu: Nie wyrządzajcie szkody ziemi ni morzu, ni drzewom, aż opieczętujemy na czołach sługi Boga naszego. I usłyszałem liczbę opieczętowanych: sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraela: Potem ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem. Odziani są w białe szaty, a w ręku ich palmy. I głosem donośnym tak wołają: Zbawienie u Boga naszego, Zasiadającego na tronie i u Baranka. A wszyscy aniołowie stanęli wokół tronu i Starców, i czworga Zwierząt, i na oblicza swe padli przed tronem, i pokłon oddali Bogu, mówiąc: Amen. Błogosławieństwo i chwała, i mądrość, i dziękczynienie, i cześć, i moc, i potęga Bogu naszemu na wieki wieków! Amen. A jeden ze Starców odezwał się do mnie tymi słowami: Ci przyodziani w białe szaty kim są i skąd przybyli? I powiedziałem do niego: Panie, ty wiesz. I rzekł do mnie: To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty, i w krwi Baranka je wybielili.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Opieczętowani • Ap 7,2-4.9-14

Czy wypłukane w krwi szaty mogą być białe? Mogą, jeśli to krew Baranka i jeśli czytamy Apokalipsę. Św. Jan opisuje zbawienie

KSIĘGA: Apokalipsa • AUTOR: Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 54-60 (prześladowania w czasach Nerona) lub ok. 81-96 r. (prześladowania za czasów Domicjana).
KATEGORIA: wizja apokaliptyczna


APOKALIPSA JANA • —Po raz pierwszy w cyklu “Jutro Niedziela” natrafiamy na najbardziej intrygującą z ksiąg Pisma Świętego – Apokalipsę • Apokalipsa oznacza dosłownie: ‘odsłonięcie, zdjęcie zasłony, objawienie’. Nazwa nie ma nic wspólnego z katastroficznym znaczeniem, jakie zapisało się w pop-kulturze • Autorem Apokalipsy jest Jan (PATRZ 1,1; 22,8), który przebywa na wygnaniu na wyspie Patmos (1,9). Czy to Jan Ewangelista? Uważa tak tradycja apostolska. Ale pojawiali się też inni autorzy: Jan Chrzciciel, Jan Marek, nieznany prorok palestyński Jan, czy Jan Prezbiter z Efezu. Za autorem czwartej Ewangelii przemawiają tematy łączące Apokalipsę z Ewangelią:  • Jezus Logos (Ap 19,13; J 1,1,14) • żywa woda (Ap 7,17; J 7,38) • Niewiasta (Ap 12,1; J 19,26), czy motyw  • Baranka.

SIEDEM PIECZĘCI • W szóstym rozdziale Księga Apokalipsy opisuje Baranka, który, łamiąc kolejne pieczęcie, uwalnia śmierć i zniszczenie, aby dotknęły świat plagami i cierpieniem. Kiedy złamana zostaje szósta pieczęć, na scenę wkraczają aniołowie powstrzymujący cztery potężne wichry i mający moc wstrząsnąć fundamentami ziemi • Dramatyczna sekwencja plag zostaje wówczas przerwana przez innego Bożego posłańca, który nakazuje wstrzymać karę ze względu na wybranych Boga. Siódmy rozdział Apokalipsy opisuje zbawienie tych, którzy należą do Boga.

ZBAWIENIMoment wstrzymania kary na wybranych opisuje właśnie pierwsze czytanie. Opowiada o aniele powstrzymującym czterech innych niszczycielskich posłańców. Zbawieni to • 144 000 wybranych, którzy • przyszli z wielkiego ucisku, • wybielili swe szaty we krwi Baranka, zostali • opieczętowani.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Kim są Ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i wybielili swe szaty w Krwi Baranka? To święci, których Apokalipsa opisuje kilkoma poruszającymi obrazami:

…ujrzałem innego anioła, wstępującego od wschodu słońca, mającego pieczęć Boga żywego. Zawołał on donośnym głosem do czterech aniołów, którym dano moc wyrządzić szkodę ziemi i morzu: “Nie wyrządzajcie szkody ziemi ani morzu, ani drzewom, aż opieczętujemy na czołach sługi Boga naszego” W pożodze gniewu Pana wylewającego się na ludzki świat święci Boga mają pozostać nietknięci. Anioł wstępujący od wschodu słońca to symbol życia i zmartwychwstania, podobnie jak opiekuńczy anioł z Księgi Ezechiela 7, kładzie na ich czole pieczęć, znak autentycznych wyznawców, który chroni przed śmiercią (Ap 7,3). Symboliczna czynność opieczętowania wyraża absolutną przynależność wybranych do Boga. Więź, która chroni ich przed Jego gniewem i karą.

I usłyszałem liczbę opieczętowanych: sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraela Liczba 144 000 posiada wymiar symboliczny. Odczytywano ją jako: • eschatologiczną Resztę Izraela, która wbrew większości narodu uwierzyła w Jezusa • grupę judeochrześcijan pozostałych po zniszczeniu świątyni w 70 r. I w., oraz – co najbardziej prawdopodobne • wizję całego ludu Bożego • 144 000 to dwanaście pokoleń Izraela pomnożonych przez liczbę dwunastu apostołów. To Kościół, który łączy w sobie żydów i pogan. To Kościół uwielbiony, w którym znalazła się niezliczona rzesza wierzących. Czy znajdziemy się także my?

…ujrzałem wielki tłum, którego nikt nie mógł policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem Lud Boży pochodzący ze wszystkich ludów, władający wszystkimi językami świata obchodzi na końcu czasów zwycięstwo Jezusa nad grzechem i śmiercią. Uczestniczą oni w wielkiej liturgii niebiańskiej, w której wraz z patriarchami, prorokami i ewangelistami oddają cześć Bogu zasiadającemu na tronie i Barankowi.

…Odziani są w białe szaty, a w ręku ich palmy Białe szaty podkreślają autentyczność i czystość ich życia oraz świadectwa • Palmy w ich ręku to nawiązanie do radosnego Święta Namiotów, w trakcie którego Izrael wspominał zwycięstwo nad Egipcjanami oraz Bożą opiekę podczas wędrówki przez pustynię.

“To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku, i opłukali swe szaty, i wybielili je we krwi Baranka Wielki tłum zbawionych nie tylko bierze udział w niebiańskiej liturgii. Formują oni także armię na ostateczną eschatologiczną wojnę. Podobnie jak Chrystus zwyciężył ten świat przez swój krzyż, tak też oni zwyciężają przez wiarę i wytrwałość w cierpieniach. Wiara pośród przeciwności sprawiła, że wybielili swoje szaty we krwi Jezusa (Ap 7,14). Dzięki wierze i walce wraz z Chrystusem na ziemi otrzymali udział w Jego zwycięstwie w niebie.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 24,1-6)

REFREN: Oto lud wierny, szukający Boga

Do Pana należy ziemia i wszystko, co ją napełnia, świat i jego mieszkańcy. Albowiem On go na morzach osadził i utwierdził ponad rzekami.

Kto wstąpi na górę Pana, kto stanie w Jego świętym miejscu? Człowiek rąk nieskalanych i czystego serca, który nie skłonił swej duszy ku marnościom.

On otrzyma błogosławieństwo od Pana i zapłatę od Boga, swego Zbawcy. Oto pokolenie tych, co Go szukają, którzy szukają oblicza Boga Jakuba.

[01][02]

 

PSALM

Zamieszkali na górze Ps 24,1-6

Zanim wierni weszli do Świątyni, prosili kapłanów o wstęp. Ci przypominali, co trzeba zrobić, by “zamieszkać na górze”. A streszczał to właśnie Psalm 24

PSALM 24AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, po 538 BC


PSALM NA WEJŚCIE • Odmawiający codzienną Liturgię Godzin bardzo dobrze znają Psalm 24, będący jednym z psalmów wezwania • Podobnie jak Psalm 15, Psalm 24 kwalifikuje się do tzw. liturgii wejścia, która odbywała się przed bramami Świątyni Jerozolimskiej. Stojący tam wierni, pielgrzymi, kierowali do kapłanów prośbę o wstęp na teren sanktuarium. Ci z kolei przypominali prawa obowiązujące wstępujących, a dotyczące osobistej świętości, obowiązków wobec Boga i bliźnich. Restrykcje związane z prawem wstępu na teren Świątyni potwierdzają wykopaliska w Świątyni Jerozolimskiej, znalezione tablice, na których zabrania się poganom przekraczania wyznaczonych im granic miejsc świętych. Świętość Boga domaga się świętości wiernych.

KTO WSTĄPI? • Usłyszymy dziś trzy strofy psalmu. W pierwszej autor chwali Boga Stwórcę. W drugiej kieruje pytanie do kapłanów strzegących świątyni jerozolimskiej: kto wstąpi na górę Pana? Ci odpowiadają: człowiek czystych rąk i serca, którego dusza nie skłoniła się ku marnościom, czyli obcym bogom. W trzeciej strofie kapłani zapowiadają sprawiedliwemu błogosławieństwo od Pana i zapłatę od Zbawcy • Motyw czystego serca i zamieszkania na górze Pana łączy Psalm 24 z Księgą Apokalipsy oraz dzisiejszą Ewangelią.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I listu św. Jana Apostoła

(1 J 3,1-3)

Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi: i rzeczywiście nimi jesteśmy. Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego. Umiłowani, obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy. Wiemy, że gdy się objawi, będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest. Każdy zaś, kto pokłada w Nim tę nadzieję, uświęca się, podobnie jak On jest święty.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Ujrzyjmy Go 1 J 3,1-3

O przyszłości za dużo nie możemy powiedzieć, ale św. Jan jest pewny dwóch rzeczy: tego, że ujrzymy Boga oraz będziemy do Niego podobni

Pierwszy List św. JanaNADAWCA: św. Jan • SKĄD:  Efez • DATA: koniec I w.  • ADRESACI: kościoły w Azji Mniejszej


BÓG JEST MIŁOŚCIĄ • Autorem Pierwszego Listu św. Jana również jest – według tradycji – Jan Ewangelista. W pierwszych wersach listu mówi on sam o sobie jako o naocznym świadku nauczania Chrystusa (PATRZ: 1,1-4) • Celem pisma skierowanego do chrześcijan w Azji Mniejszej jest walka z szerzącymi się herezjami i podziałami w młodych wspólnotach chrześcijańskich • Autor, używając stylu i pojęć właściwych dla czwartej Ewangelii, mówi o Bogu jako światłości, która pociąga do życia w świetle, wystrzeganiu się wpływu świata i fałszywych nauczycieli (Jan nazywa ich antychrystami: 1 J 2,22) • Życie dzieci Bożych to nie tylko unikanie grzechu, lecz przede wszystkim praktykowanie najważniejszego przykazania miłości (1 J 3,18). To tu właśnie pojawia się najkrótsza i najbardziej wymowna definicja Boga: “Bóg jest miłością” (1 J 4,16).

POWOŁANIE I GODNOŚĆ • W trzecim rozdziale listu Jan przypomina swojej wspólnocie o powołaniu i godności dzieci Bożych (3,1-5). Wynika z tego konieczność unikania grzechu (3,4-9) oraz zachowywania przykazań, w sposób szczególny przykazania miłości.

W NIEBIE • W dzisiejszym czytaniu apostoł każe przyjrzeć się miłości Boga Ojca, który uczynił nas swoimi dziećmi. Ale słowa kluczowe dla dzisiejszej Liturgii Słowa usłyszymy w drugim zdaniu: św. Jan opowiada o przyszłości, mówiąc, że  • jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy, ale wiemy na pewno:  • będziemy podobni do Boga oraz  • ujrzymy Go.

 

TRANSLATOR


Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec (1 J 3,1) • W tekście oryginalnym – jak wielką, jakiego rodzaju miłością (gr. potape) obdarzył nas Ojciec. Jan wydaje okrzyk zachwytu nad wielkością, głębią, bezwarunkowością miłości, którą obdarzył nas Bóg. Nie tylko nazwał nas swoimi dziećmi, ale rzeczywiście nas nimi uczynił. W Jezusie staliśmy się wszyscy synami i córkami Boga nie w przenośni, lecz dosłownie.

Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego (1 J 3,1) • Poznanie w Biblii oznacza nie tylko zdobycie wiedzy, działanie związane z ludzkim intelektem. Jest to przede wszystkim nawiązywanie relacji miłości, troski i bliskości. Świat nie zna, czyli nie chce mieć nic wspólnego z uczniami Chrystusa (a nawet ich nienawidzi), ponieważ nie pokochał Boga. Poznanie może też oznaczać uznanie kogoś za część swojej rodziny, usynowienie, jak w historii powołania Jeremiasza (1,5). Świat wyrzeka się uczniów Chrystusa i wyrzuca ich ze swojej rodziny, ponieważ sam nie chce należeć do Bożej rodziny i przyjąć dziecięctwa Bożego.

• Będziemy do Niego podobni (1J 3,2) • Gr. homoioi sugeruje nie powierzchowne podobieństwo, lecz podobieństwo sięgające najgłębszych pokładów Boga i człowieka. Będziemy mieli naturę podobną do Niego, On da nam udział w swoim bóstwie. Wobec tego, co nas czeka, bycie dzieckiem Bożym to zaledwie skromny wstęp i zapowiedź.

 

CYTATY


Św. Jan o tym, kim będziemy: będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 5,1-12a) Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie. Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami: Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie. Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni. Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię. Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni. Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią. Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą. Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi. Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie. Błogosławieni jesteście, gdy /ludzie/ wam urągają i prześladują was, i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wielka jest wasza nagroda w niebie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Świętość od zaraz Mt 5,1-12a

Jezus wskazuje na zwykłych ludzi i mówi: to zwycięzcy. Bo “błogosławieni” to szczęśliwi, zbawieni, święci

EWANGELISTA: Mateusz • CZAS POWSTANIA: ok. 80–90 r.
KATEGORIA: mowa • MIEJSCE NAUCZANIA: góra błogosławieństw • CZAS: ok. 30 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: tłum


NOWY PIĘCIOKSIĄG • Kto napisał pierwszą z Ewangelii? Autor ani razu nie ujawnia się w tekście księgi. Tradycyjnie autorstwo przypisuje się jednak Mateuszowi – jednemu z Dwunastu. Księga powstała najprawdopodobniej w latach 80., zapewne w Antiochii Syryjskiej. Adresatem Ewangelii jest wspólnota judeochrześcijan. Wpływa to na charakter księgi, która ma zabarwienie judaistyczne • Mateusz stara się ukazać Królestwo Niebieskie. Jego dzieło zwykle dzieli się na pięć części – to nawiązanie do Pięcioksięgu: • Program Królestwa (3-7) • Przepowiadanie Królestwa (8-10) • Tajemnice Królestwa (11-13,52) • Kościół pierwocinami Królestwa (13,53-18) • Wypełnienie się Królestwa (19-25). Każda z tych części kończy się znamiennymi słowami: Gdy Jezus dokończył tych mów…

KAZANIE NA GÓRZE • Każda z tych pięciu części dzieli się z kolei na dwie inne części: narracyjną oraz dydaktyczną. W Programie Królestwa fragmentem narracyjnym jest przepowiadanie Jana Chrzciciela, chrzest Jezusa w Jordanie oraz kuszenie. Część dydaktyczna zaś to słynne Kazanie na Górze, trzyrozdziałowa konstytucja Królestwa Niebieskiego

BŁOGOSŁAWIEŃSTWA • Usłyszymy początek Kazania na górze – osiem błogosławieństw. To ważny moment Ewangelii Mateusza. Jezus, niczym nowy Mojżesz, wstępuje na górę: proklamuje Królestwo Niebieskie i nadaje nowe Prawo • Zwróćmy uwagę, że Królestwo Niebieskie to nie kwestia przyszłości, ale teraźniejszość. Jest tam, gdzie jest Jezus i uczniowie wokół Niego. To dlatego Ewangelię o błogosławieństwach słyszymy w uroczystość Wszystkich Świętych. Świętość to czas teraźniejszy.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Pozycja siedząca Jezusa świadczy o tym, że nie będzie nauczał jak inni filozofowie czy rabini (ci robili to raczej na stojąco). Jezus przyjmuje postawę władcy, który określi swoim autorytetem prawa obowiązujące w Jego królestwie

• Błogosławieństwa to nie droga dla nielicznych, ale dla każdego; błogosławieństwa spełniają się jednak w życiu tego, kto poszedł za Panem i stał się Jego uczniem. To Prawo Królestwa Bożego i pewny przepis na to, jak stać się świętym.

 

JESZCZE O EWANGELII


• Błogosławieni czyli szczęśliwi. „Błogosławieni”, greckie makarioi, w potocznym, popularnym sensie, który odnaleźć można w literaturze starożytnej, oznacza szczęśliwców, tych, do których uśmiecha się fortuna. Ci posiadają dobra, cieszą się szczęściem rodzinnym, sukcesem w życiu społecznym, są szanowani i podziwiani przez współobywateli. Święty paradoks Królestwa Niebieskiego polega na tym, że odwraca ono powszechnie obowiązujące prawa i systemy wartości. Ci, którzy na ziemi traktowani są jako margines, w Królestwie stają się pierwszymi i uprzywilejowanymi. Warunkiem jest jednak odkrycie swojego szczęścia na ziemi, przeżywanie życia jako Bożego daru, a nie przekleństwa.

• Błogosławieni ubodzy. Pierwsze błogosławieństwo skierowane do „ubogich w duchu” wypowiedziane jest w czasie teraźniejszym. O ile inne obietnice związane z błogosławieństwami dotyczyć będą przyszłości (Mt 5,4-9), o tyle pierwsze stwierdza, że Królestwo Niebieskie należy do tych, którzy pozbawieni środków materialnych (biedni), całą swą nadzieję pokładają w Bogu. Ci, którzy przeżywają swoje ubóstwo w zaufaniu w Bożą Opatrzność, ogłoszeni zostają dziedzicami dóbr nieprzemijających.

• Którzy się smucą. Pierwsze błogosławieństwo otwiera kolejne, które rozwijają się według tej samej paradoksalnej logiki. Tym, którzy „się smucą”, którzy są zatroskani o zbawienie braci, Mesjasz Pocieszyciel przyniesienie pocieszenie (5,4).

Cisi. „Cichym”, którzy na wzór Jezusa nie stawiają na pierwszym miejscu swojego ego, którzy unikają przemocy i używania siły (por. Mt 11,29), obiecana jest ziemia, rajskie królestwo (5,5).

• Głodni i spragnieni sprawiedliwości. Sprawiedliwość w języku Biblii tożsama jest właściwą relacją z Bogiem i bliźnimi (5,6).

• Miłosierni, którzy jak Jezus wchodzą w sytuację grzesznika, ofiarują mu miłość i przebaczenie, walczą o niego do końca, dostąpią miłosierdzia (5,7).

• Czyści sercem. Ci, którzy w swych planach, decyzjach i postępowaniu kierowali się czystym sercem, sercem oddanym Bogu (organ odpowiadający za podejmowanie decyzji, tożsamy z wolą), będą oglądać Boga (Mt 5,8; por. także Ps 24 z liturgii dzisiejszej uroczystości).

• Wprowadzający pokój zostaną przez Boga zaliczeni do grona jego synów (5,9).

• Cierpiący prześladowania. Wreszcie szczęśliwymi ogłasza się prześladowanych ze względu na sprawiedliwość, bo – tu powraca czas teraźniejszy – do nich należy Królestwo Niebieskie. To błogosławieństwo stanowi przejście do słów skierowanych bezpośrednio do uczniów Jezusa.  Paradoksalnie nazwani są oni szczęśliwymi, gdy znosić muszą prześladowania i oszczerstwa dla imienia Pana. Te słowa Jezusa bez wątpienia stanowiły źródło siły dla rzeszy świętych i męczenników, którzy od początków Kościoła do chwili obecnej oddają swe życie dla Pana.

 

TWEETY






STO SŁÓW


Liturgiczna podróż w czasie. Najpierw przeszłość. Psalm 24 to pieśń tych, którzy chcieli wejść do Świątyni w Jerozolimie. Nawet ta przeszłość brzmi proroczo.

Potem aż w dwóch czytaniach, obu świętego Jana, czas przyszły, podróż do przyszłości. W drugim czytaniu Jan mówi, że o przyszłości mało wiemy, a jednak jedno wiemy na pewno: Ujrzymy Go, takim jakim jest. W Apokalipsie zaś, w tekście pełnym symboliki i zwrotów zaczerpniętych z innych ksiąg Pisma Świętego, opowiada o zwycięstwie zbawionych.

Zupełnie inaczej, bo w czasie teraźniejszym, o świętości pisze Mateusz. “Błogosławieni” to nie kategoria przyszłości, to nie ludzie nie z tego świata, dalecy, martwi, bajkowi. To my, tu i teraz. A świętość to nie czas przyszły, ale teraźniejszy.



ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXX zwykła B

Ślepota dotyka nie tylko wzroku. Również zdrowego rozsądku i wiary

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


TRZYDZIESTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, aby wieczny Bóg pomnożył w nas wiarę, nadzieję i miłość i dał nam ukochać przykazania, byśmy mogli otrzymać obiecane zbawienieCZYTANIA: Księga Jeremiasza 31, 7-9 • Psalm 126,1-6 • List do Hebrajczyków  5,1-6 • Ewangelia wg św. Marka 10,46-52

 

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Jeremiasza

(Jr 31,7-9)

To bowiem mówi Pan: Wykrzykujcie radośnie na cześć Jakuba, weselcie się pierwszym wśród narodów! Głoście, wychwalajcie i mówcie: Pan wybawił swój lud, Resztę Izraela! Oto sprowadzę ich z ziemi północnej i zgromadzę ich z krańców ziemi. Są wśród nich niewidomi i dotknięci kalectwem, kobieta brzemienna wraz z położnicą: powracają wielką gromadą. Oto wyszli z płaczem, lecz wśród pociech ich przyprowadzę. Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą - nie potkną się na niej. Jestem bowiem ojcem dla Izraela, a Efraim jest moim synem pierworodnym.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Pocieszenie • Jer 31, 7-9

Jeremiasz był świadom, że jego naród ginie i wkrótce straci wolność. Zapowiada jednak, że nawet gdy to nastąpi, Bóg i tak przyjdzie z pomocą

KSIĘGA: Jeremiasza AUTOR: JeremiaszCZAS POWSTANIA: VII w. przed Chr.  
KATEGORIA: wyrocznia prorocka


KONTROWERSYJNY PROROK • Księga Jeremiasza pod względem liczby słów to najobszerniejsza księga Starego Testamentu. Zawiera aż 52 rozdziały • Jeremiasz to wielki i kontrowersyjny dla ówczesnych prorok. Za życia uznawany za bluźniercę i zdrajcę narodu (PATRZ: Jr 26,7-9), po śmierci został „wywyższony” przez Boga, przeszedł do historii jako orędownik narodu (PATRZ: 2Mch 15,14-16). Był świadkiem upadku Judy i Jerozolimy podczas niewoli babilońskiej (586 r. przed Chr.). Jego księga pokazuje bezsilność proroka, który bezskutecznie przestrzega Izraela przed postępowaniem, które przyniesie tragiczne skutki

KSIĘGA POCIESZENIA • Choć w Księdze Jeremiasza – zwłaszcza w jego dwóch pierwszych częściach – przeważają ostrzeżenia przed nieszczęściem, pojawiają się obietnice przyszłego szczęścia i proroctwa związane z wizją odnowy Izraela. Przykładem jest Księga Pocieszenia (30,1-33,26). Jeremiasz opisuje w niej procesję tych, którzy wracają z Wygnania babilońskiego • Przypomnijmy, w 722 p.Ch. Asyria uprowadziła dziesięć plemion Północy (Izraela), zaś w 598 p.Ch. Babilończycy dokonali pierwszej deportacji z Południa (Judy). Ich powrót – który przepowiada i opisuje Jeremiasz – to znak miłosierdzia Bożego i przebaczenia.

SZCZĘŚCIE W NIESZCZĘŚCIU • To właśnie z Księgi Pocieszenia pochodzi dzisiejsze czytanie. Jeremiasz zapewnia, że Bóg wybawi lud z nadchodzącej niewoli • Zwróćmy uwagę na to, że Jeremiasz mówi zarówno o losie • całego narodu, jak i • konkretnych ludzi, dotkniętych cierpieniem: kalek, niewidomych, brzemiennych kobiet

 

TRANSLATOR


Oto wyszli z płaczem, lecz wśród pociech ich przyprowadzę (Jr 31,9) • Dosłownie wyszli wśród modlitw, błagając o łaskę (hebr. tahnun), przyprowadzę ich jak w procesji triumfalnej (hebr. jabal).

Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą (Jr 31,9) • Dosłownie drogą sprawiedliwą, prostą (hebr. jaszar). Podwójne znaczenie: chodzi nie tylko o drogę fizyczną, ale o nową drogę życia dla Izraela.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Oto sprowadzę ich z ziemi północnej (Jr 31,8) • Ziemie północne (hebr. safon) to kraina wrogich mocarstw i bogów, to także rejon, z którego zawsze przychodzi zło.

Są wśród nich niewidomi i dotknięci kalectwem, kobieta brzemienna wraz z położnicą. Powracają wielką gromadą (Jr 31,8) • Pan wyrywa swój lud z nocy nieszczęścia. Są ślepi i sparaliżowani, ale ich pochód przypomina zwycięską procesję

Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą, nie potkną się na niej (Jr 31, 9) • Pan prowadzi ich prostą drogą. W starożytności drogi takie wiodły do świątyni. Izrael wraca do siebie, wraca do swojego Ojca.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Jeremiasz, hebr. Jirmejahu, znaczy niech Jahwe wytraci nieprzyjaciół’ lub ‘Jahwe wywyższa’.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 126,1-6)

REFREN: Pan Bóg uczynił wielkie rzeczy dla nas

Gdy Pan odmienił los Syjonu, wydawało się nam, że śnimy. Usta nasze były pełne śmiechu, a język śpiewał z radości.

Mówiono wtedy między poganami: „Wielkie rzeczy im Pan uczynił”. Pan uczynił nam wielkie rzeczy i ogarnęła nas radość.

Odmień znowu nasz los, Panie, jak odmieniasz strumienie na Południu. Ci, którzy we łzach sieją, żąć będą w radości.

Idą i płaczą niosąc ziarno na zasiew, lecz powrócą z radością niosąc swoje snopy.

[01][02]

 

PSALM

Powrót Ps 126, 1-6

To, co Jeremiasz zapowiadał, Psalm 126 już relacjonuje i wysławia. To pieśń tych, którzy wracają z niewoli babilońskiej

PSALM 126 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres powrotu z Wygnania, ok. 538 pCh


PIEŚŃ WSTĘPOWAŃ • Psalm 126 powstał w czasie powrotu z Wygnania i odbudowy kraju za Ezdrasza i Nehemiasza. To pieśń pielgrzyma pisana być może przez kogoś, kto na własne oczy oglądał cud powrotu z Wygnania w Babilonii, pełna nadziei pieśń wstępowań (szir hamaalot), Ze względu na pojawiające się w niej my kwalifikuje się ją do gatunku wspólnotowego dziękczynienia. Stoi za nią wspólnota, która dziękuje Bogu za wyzwolenie z niewoli i odbudowuje swoje życie w spustoszonej rodzinnej ziemi.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy cały psalm, podzielony na cztery strofy. Pierwsza opisuje Wyjście z Babilonii, które Izraelitom wydaje się snem. Druga przytacza pełne podziwu głosy pogan dostrzegające w losie Izraela rękę Boga. Strofa trzecia to modlitwa o błogosławieństwo w trudnym czasie odbudowy kraju. Wreszcie strofa czwarta to pieśń żniwiarzy, którzy symbolizują Izraela dziś płaczącego i zmagającego się ze swym losem, który Bóg ma moc odmienić i nasycić radością.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 5,1-6)

Każdy arcykapłan z ludzi brany, dla ludzi bywa ustanawiany w sprawach odnoszących się do Boga, aby składał dary i ofiary za grzechy. Może on współczuć z tymi, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabościom. I ze względu na nią powinien jak za lud, tak i za samego siebie składać ofiary za grzechy. I nikt sam sobie nie bierze tej godności, lecz tylko ten, kto jest powołany przez Boga jak Aaron. Podobnie i Chrystus nie sam siebie okrył sławą przez to, iż stał się arcykapłanem, ale /uczynił to/ Ten, który powiedział do Niego: Ty jesteś moim Synem, jam Cię dziś zrodził, jak i w innym /miejscu/: Tyś jest kapłanem na wieki na wzór Melchizedeka. Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE 

O Chrystusie – Arcykapłanie  Hbr 5,1-6

Autor Listu do Hebrajczyków tłumaczy, dlaczego Chrystus, choć nie pochodzi z rodu Lewiego, jest Arcykapłanem. Wraca do korzeni

List do Hebrajczyków • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

CHRYSTUS ARCYKAPŁAN • Dzisiejsze czytanie należy do drugiej części Listu do Hebrajczyków, opisującej Chrystusa Arcykapłana (4,14-7,28). Jest naszym bratem, ale równocześnie Synem Bożym, kapłanem na wzór Melchizedeka (4,14-5,10). W zeszłym tygodniu słyszeliśmy o Chrystusie, który jest do nas podobny we wszystkim oprócz grzechu – i że to właśnie jest przyczyną tego, iż Chrystus jest doskonalszym kapłanem niż jakikolwiek kapłan Starego Testamentu. Dzisiejsze czytanie to bezpośrednia kontynuacja zeszłotygodniowego fragmentu.

JAK MELCHIZEDEK • Ważnym kontekstem dla zrozumienia dzisiejszego czytania jest: • dziedziczenie – kapłanami Starego Testamentu zostawali mężczyźni jednego z dwunastu pokoleń – Lewitów (potomków Aarona). Chrystus nie pochodził z tego pokolenia. Dlaczego więc jest arcykapłanem? To właśnie tłumaczy Autor Listu do Hebrajczyków, używając dwóch kluczowych określeń. Pierwsze to: • wzięty z ludu – każdy kapłan Starego Testamentu wywodzi się spośród ludzi, stąd może współczuć słabościom, podobnie Chrystus. Drugie to: • ustanowił go kapłanem – żaden kapłan nie bierze sam tej misji, lecz ma ją od Boga. W taki sposób kapłanami zostali Aaron oraz Melchizedek, w taki też sposób Bóg ustanowił Jezusa kapłanem na wieki.

 

TRANSLATOR


• Może on współczuć z tymi, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabości (Hbr 5,2) • Dosłownie: może on postępować łagodnie, dostosowywać swoje uczucia (gr. metriopathein), tak, aby nie skrzywdzić drugiego. Chrystus postępuje z grzesznikami łagodnie, ponieważ rozumie ludzką słabość, sam był kuszony i doświadczany.

 

CZY WIESZ ŻE…


Melchizedek to legendarny król Szalemu (prawdopodobnie Jerozolimy), który składa hołd Abrahamowi (PATRZ: Rdz 14,18-20), wynosząc naprzeciw niego chleb i wino. Jego imię znaczy “król sprawiedliwości” • Poza Biblią Melchizedeka wspomina etiopska Księga Adama i Ewy oraz teksty qumrańskie, które widziały w nim wybawiciela czasów ostatecznych • W Liście do Hebrajczyków Melchizedek zapowiada Chrystusa. Podobnie jak Melchizedek, Chrystus jest królem-kapłanem, bez rodowodu, posiadającym wieczne, nie odziedziczone po nikim kapłaństwo.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Autor Listu do Hebrajczyków przytacza dwa cytaty opisujące ustanowienie Chrystusa – Wiecznego Kapłana:

• Ty jesteś moim Synem, Ja Cię dziś zrodziłem • Słowa te wprost pochodzą z Psalmu 2. Podobne słowa – acz nie te same – Jezus usłyszał trzykrotnie: podczas chrztu janowego, oraz Przemienienia.

• Ty jesteś kapłanem na wieki na wzór Melchizedeka • Słowa pochodzą z Psalmu 110. Wskazują, że Bóg ustanawia kapłana na wieki, za wzór Melchizedeka • Melchizedek posługuje się chlebem i winem • nie pochodzi z rodu kapłańskiego

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 10,46-52)

Gdy Jezus wraz z uczniami i sporym tłumem wychodził z Jerycha, niewidomy żebrak, Bartymeusz, syn Tymeusza, siedział przy drodze. Ten słysząc, że to jest Jezus z Nazaretu, zaczął wołać: Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną! Wielu nastawało na niego, żeby umilkł. Lecz on jeszcze głośniej wołał: Synu Dawida, ulituj się nade mną! Jezus przystanął i rzekł: Zawołajcie go! I przywołali niewidomego, mówiąc mu: Bądź dobrej myśli, wstań, woła cię. On zrzucił z siebie płaszcz, zerwał się i przyszedł do Jezusa. A Jezus przemówił do niego: Co chcesz, abym ci uczynił? Powiedział Mu niewidomy: Rabbuni, żebym przejrzał. Jezus mu rzekł: Idź, twoja wiara cię uzdrowiła. Natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Bartymeusz Mk 10,46-52

Przejrzał – nie tylko na oczy. Zobaczył więcej, niż widzieli uczniowie. Oni z niechęcią szli do Jerozolimy, on pewnie podjął drogę Jezusa

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Jerycho • BOHATEROWIE: Jezus, Bartymeusz, uczniowie • WERSJE: Mt 20,29-34, Łk 18,35-43


REPORTERSKA EWANGELIA • Ewangelista Marek przypomina współczesnego reportera, który nie tylko relacjonuje to, co widzi, ale o jego przebieg i przeżywane emocje pyta uczestników, a potem konstruuje tekst, korzystając z różnych punktów widzenia. Widać to po szczegółowych informacjach, o których nie wspominają pozostali synoptycy. Często wymienia imiona bohaterów, o czym milczą pozostali synoptycy. Często opisuje subiektywne odczucia bohaterów (PATRZ: uzdrowienie córki Jaira)

DZIESIĄTY ROZDZIAŁ • Druga część Ewangelii Marka – droga Jezusa do Jerozolimy (następuje po wyznaniu Piotra) – cechuje się tym, że Jezus już nie dokonuje cudów. Dzisiejszy fragment, zakończenie dziesiątego rozdziału, jest praktycznie jedynym wyjątkiem. Zaraz po nim następuje uroczysty wjazd do Jerozolimy

NIEWIDOMY ŻEBRAK • Usłyszmy Opis dramatycznego spotkania Jezusa z niewidomym Bartymeuszem. Wszystko dzieje się w Jerychu, które Jezus wraz z uczniami chce opuścić. Zwróćmy uwagę na • reporterski, pełen szczegółów, styl Marka • upór Bartymeusza, który próbuje zatrzymać Jezusa, nie daje się uciszyć innym • uzdrowienie, które dotyczy nie tylko oczu, ale i serca Bartymeusza: staje się uczniem.

 

JESZCZE O EWANGELII


Samo usytuowanie sceny uzdrowienia i postać Bartymeusza mówią wiele:

• MIASTO GRZECHU • Jerycho to miasto położone w depresji. Ale nie tylko geografia dostarczyła symbolu grzechu. Niechlubna reputacja ciągnęła się za nim już od czasów Starego Testamentu   • Symbol ten wykorzystywali wczesnochrześcijańscy komentatorzy widząc w nim ucieleśnienie misji Jezusa. Pan zstępuje w sam środek grzechu ludzkiego .

• CZŁOWIEK BEZ IMIENIA Bartymeusz to imię pozorne. W rzeczywistości to dosłownie “syn Tymeusza”. Bartymeusz nie ma swojego życia, tak jak nie ma imienia • Według logiki odpłaty panującej w Starym Testamencik to grzesznik, na którego spadła kara ślepoty.

• CZEKAJĄC NA MESJASZA • Bartymeusz Jest jednak zdeterminowany. Słysząc przechodzącego Jezusa, nie daje się uciszyć. Tym głośniej woła: “Synu Dawida, ulituj się nade mną”. Nazywa Jezusa tytułem mesjańskim. Bartymeusz czeka na Mesjasza, potrzebuje go jak nikt inny.

• UCZEŃ, KTÓRY PRZEJRZAŁ • Biegnąc do niego, zrzuca płaszcz, najcenniejszy i jedyny dobytek żebraka i przemawia czule jak Maria Magdalena Rabbuni. Rabbuni znaczy “mój Mistrzu” • Kiedy Jezus przywróci wzrok Bartymeuszowi, ten rzeczywiście stanie się Jego uczniem. Pójdzie za Nim do Jerozolimy. Jakiż kontrast w stosunku do uczniów, którzy ciągną tam niechętnie, przerażeni perspektywą Krzyża, którą zapowiadał Pan. Bartymeusz to pierwszy spośród uczniów Jezusa, który rzeczywiście przejrzał i idzie za swoim Mistrzem drogą Krzyża.

 

WERSJE


Uzdrowienie niewidomego pod Jerychem opisują też Mateusz i Łukasz. Jednakże w przeciwieństwie do Marka, nie podają jego imienia. Co ciekawsze, Mateusz opisuje spotkanie Jezusa z dwoma niewidomymi

Różnica polega też na tym, że wg Marka (i Mateusza) Jezus spotkał Bartymeusza po wyjściu z Jerycha, tymczasem u Łukasza – dochodząc do miasta

Marek dokładniej i bardziej szczegółowo opisuje dialog Jezusa z Bartymeuszem

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Prostą drogę, którą prowadził Pan Izraela z wygnania, drogę prowadzącą do świątyni, Jerozolimy, spotykamy również w ewangelii: Bartymeusz natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą, drogą, którą Jezus podążał do Jerozolimy.

Nie tylko droga łączy dzisiejsze czytania, również powrót. Izrael powraca z niewoli do nowego życia: przepowiada to Jeremiasz z perspektywy przyszłości, opisuje psalmista jako fakt już dokonany. Bartymeusz też powraca z cierpienia ślepoty do szczęścia uzdrowienia.

I jeszcze ślepota. Dotknęła wzroku Bartymeusza (niewidomi są również wśród tych, którzy wracają z wygnania). Ale ślepota dotyka nie tylko wzroku, ale również wiary i zdrowego rozsądku. Jeremiasz, widzący, widział to, czego nie widzieli Izraelici, których postawa niechybnie prowadziła do wygnania. Widział jeszcze więcej: nie tylko nadchodzące nieszczęście, ale też zbawcze działanie Pana. Bartymeusz przejrzał nie tylko na oczy: przejrzał bardziej niż uczniowie.


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >